Τάμα στον Άγιο Λουκά τον Ιατρό-Μέρος 4ο

Γιάλτα

Την Τετάρτη, 4 Ιουλίου 2012, στις 11 το πρωί, πήραμε ένα τουριστικό λεωφορείο για τη Γιάλτα. Πάλι η ίδια υπέροχη διαδρομή στον αστερισμό του πράσινου χρώματος, φαρδιοί δρόμοι, μικρά χωριουδάκια διάσπαρτα εδώ κι εκεί, με μικρά σπιτάκια τριγυρισμένα από τους κήπους τους, με όλα τα ζαρζαβατικά τους και τα φρουτόδεντρά τους.

 Εκείνο, όμως, που είναι καταπληκτικό είναι ότι παντού υπάρχει άρωμα Ελλάδας. Βλέπουμε ελληνικές λέξεις, όπως Ελλάδα, Φόρος, Ναυτίλος κ.α. Όσο προχωράμε, αρχίζει να αλλάζει το τοπίο, αρχίζουν τα βουνά της νότιας Κριμαίας, επιβλητικά και αγέρωχα, μέσα στην αγριότητά τους. Μας θυμίζουν τις Πλάτρες μας, αλλά στην πιο πλούσια εκδοχή τους όπως και την Κερύνεια, που συνδυάζει βουνό και θάλασσα, μόνο που εδώ όλα είναι σε πιο μεγάλα μεγέθη. 

Εδώ λες και είναι άλλος κόσμος. Σε κάθε γωνιά ξεφυτρώνουν ωραίες επαύλεις, μεγάλα ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα και εξοχικά διαμερίσματα πολυτελείας.

 Όσο προχωράμε, αντιλαμβανόμαστε ότι εδώ μπορούν να ζήσουν μόνο ζάμπλουτοι.

 «Ου παντός πλην ες Γιάλταν», με λίγα λόγια. Στα τελευταία τριάντα λεπτά της διαδρομής, σχηματίστηκαν ουρές στον δρόμο, κι έτσι καθώς πηγαίναμε αργά, παρατηρούσαμε τις διαφημιστικές πινακίδες και προσπαθούσαμε να τις αποκρυπτογραφήσουμε, μια που το Κυρίλλειο αλφάβητο μάς βοηθά πολύ. Διαφήμιζαν τι άλλο; Νέα, ωραία και μοντέρνα διαμερίσματα, μέσα  στην αγκαλιά του χρώματος της ελπίδας, ενώ απέναντί  τους απλώνεται η Μαύρη Θάλασσα.

Αναφωνήσαμε κι εμείς, "θάλαττα, θάλαττα" μόλις αντικρίσαμε τη Μαύρη Θάλασσα, σαν τους Μυρίους του Ξενοφώντα. Απέραντη θάλασσα, μόνο που δεν μπορείς να μιλήσεις για το απέραντο γαλάζιο. Ένα μουντό σκούρο μπλε φαίνεται από μακριά το χρώμα της Μαύρης Θάλασσας, που διεθνώς έχει αυτό το όνομα από τον 14^ο αιώνα. Οι μύθοι λένε ότι είναι γεμάτη από ρεύματα, τόσο στην επιφάνεια όσο και κάτω από τη θάλασσα. 

Ακόμη μιλάνε για τις Άρπυιες, τα φτερωτά τέρατα που καραδοκούν. Μην ξεχνάμε και τα αρπακτικά πουλιά που φτερουγίζουν  μέσα στην ομίχλη της: τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. 

Τρία ποτάμια εκβάλλουν μέσα σ’ αυτή τη θάλασσα: ο Δούναβις, ο Δνείπερος και ο Δνείστερος.

Μετά από πολλές γυριστές κορδέλες, ο δρόμος μάς οδηγεί στη Γιάλτα. Όσος πλούτος υπάρχει έξω από την πόλη, τόση κατήφεια, φτώχεια, μιζέρια μέσα στους δρόμους της πόλης. 

Προς παλάτι Λεβάδια

Παίρνουμε ταξί και του λέμε να μας πάει στο παλάτι «Λιβάδεια».

 Πάλι ελληνική λέξη, όπως ελληνικό είναι και το όνομα της Γιάλτας. Από τη λέξη γυαλός.

Όλοι γνωρίζουν τη Γιάλτα, λόγω της ιστορικής της σημασίας. 

Οι τρεις μεγάλοι

Εδώ σ’ αυτή την πόλη από τις 4 έως τις 11 Φεβρουαρίου του 1945 συναντήθηκαν οι τρεις νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για τη δεύτερη σύνοδο κορυφής, μετά την Τεχεράνη το 1943. Οι τρεις μεγάλοι, «The big three», όπως λέγονταν τότε, ο Πρόεδρος των Η.Π.Α. Φραγκλίνος Ρούσβελτ, ο ηγέτης της ΕΣΣΔ Ιωσήφ Στάλιν και ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ, συναντήθηκαν στο παλάτι «Λιβάδεια», λίγο έξω από την πόλη, για να διαπραγματευτούν την πολιτική που θα ακολουθούσαν μετά τον πόλεμο για τις χώρες που είχε κατακτήσει ο Χίτλερ, αλλά και για την τύχη των χωρών που είχαν συμμαχήσει με τη ναζιστική Γερμανία.

Έτσι, για επτά μέρες στη Γιάλτα οι τρεις μεγάλοι καθόριζαν τη μορφή που θα είχε ο μεταπολεμικός κόσμος. Οι αντιπροσωπείες ήταν πολυπληθείς. Όλα έγιναν μυστικά, και μόνο στις 13 Φεβρουαρίου, όταν πια τελείωσε η συνδιάσκεψη κι έφυγαν όλοι από τη Γιάλτα, η Πράβδα, η επίσημη εφημερίδα του Σοβιετικού καθεστώτος, ανακοίνωσε τη συνάντηση.

.

Μόλις φτάσαμε στο παλάτι «Λιβάδεια», το «Λευκό Παλάτι», κι ετοιμαζόμαστε να κόψουμε εισιτήρια εισόδου, ακούμε ελληνικά. Ήταν ένα γκρουπ από την Αθήνα με την ξεναγό τους που είχαν έλθει από την Οδησσό. Θεωρήσαμε ότι ήμασταν πολύ ευνοημένοι από μια τέτοια συνάντηση.

Το παλάτι αυτό το σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Νικόλαος Κρασνόφ, σε αναγεννησιακό ρυθμό, για την οικογένεια του Τσάρου Νικολάου Β΄, ως εξοχική κατοικία. Βέβαια, η οικογένεια του Τσάρου έμεινε μόνο τέσσερις φορές σ’ αυτό το παλάτι. Το 1945, πέρα από τις εργασίες της διάσκεψης, χρησιμοποιήθηκε και ως κατοικία του Προέδρου Ρούσβελτ που, λόγω της ασθένειάς του, δεν μπορούσε να μετακινείται εύκολα.

Αξίζει να τονιστεί, ότι το παλάτι, κατά την ξεναγό, διέθετε ηλεκτρικό ρεύμα, ασανσέρ, κεντρική θέρμανση και τζάκια, τα οποία χρησιμοποίησαν το 1945, μια που η κεντρική θέρμανση δεν λειτουργούσε. Μπαίνουμε μέσα και κατευθυνόμαστε στην Αίθουσα Εκδηλώσεων, με την ιταλική αυλή

 που  θυμίζει τις αυλές της Φλωρεντίας του 15^ου και 16^ου αιώνα. Όλη η ατμόσφαιρα αποπνέει χαρά  και ελευθερία.

Η επόμενη αίθουσα που συναντούμε είναι η Αίθουσα Αναμονής, με το μαύρο χρώμα του ξύλου, το επίσημο, για να αισθάνεται ο επισκέπτης το μεγαλείο του Τσάρου. Έτσι το ήθελε ο αρχιτέκτονας που φρόντισε και την εσωτερική διακόσμηση. Βέβαια, το παλάτι τούτο δεν έχει την πολυτέλεια του παλατιού της Αλούπκα, του Δούκα Βοροντσώφ, γιατί η τσαρίνα Αλεξάνδρα Θεοδώροβνα έκανε οικονομίες.

Προχωράμε στην ξενάγησή μας και μπαίνουμε στο προσωπικό γραφείο του Ρούσβελτ, όπου γίνονταν οι μυστικές συνομιλίες με τον Στάλιν, τον οποίο υποστήριζε, κατά την ξεναγό, ο Ρούσβελτ, ενώ ο Τσιώρτσιλ ήταν εναντίον του Στάλιν, γιατί του είπε να απελευθερώσει τις αποικίες της Μεγάλης Βρετανίας. Τότε ο Τσιώρτσιλ του ζήτησε να απελευθερώσει και αυτός την Κριμαία, οπότε αυτό δεν άρεσε στον Στάλιν. Κάποια στιγμή, μάλιστα, κάποιος έριξε και την ιδέα να δοθεί η Κριμαία στους Εβραίους.

Η ξεναγός, ακολούθως, μας ανέφερε ότι οι Γερμανοί στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο συνήθως δεν βομβάρδιζαν παλάτια.  Όμως, εδώ έπεσε μια βόμβα και κατέστρεψε μέρος του παλατιού. Επιπλέον, μετά την οκτωβριανή επανάσταση και την επικράτηση των μπολσεβίκων, έφερναν άξεστους χωρικούς για διακοπές και κατέστρεψαν την ταπετσαρία, γι’ αυτό και την άλλαξαν.

Στη συνέχεια, βλέπουμε την κρεβατοκάμαρα του Ρούσβελτ, την τραπεζαρία για την αμερικάνικη αντιπροσωπεία, και την ιταλική αυλή, όπου οι τρεις μεγάλοι έβγαλαν την περίφημη φωτογραφία. 

Επιπρόσθετα, υπήρχε και μια εσωτερική αυλή

για να διαβάζει η βασίλισσα, ενώ είδαμε και μια φωτογραφία της κόρης του Ρούσβελτ με την κόρη του Τσιώρτσιλ.

Πιο κάτω, συναντάμε το γραφείο του Τσάρου.

Εδώ βλέπουμε φωτογραφίες και πορτραίτα των μελών της βασιλικής οικογένειας, του ζεύγους και των πέντε παιδιών τους, όπως και του πατέρα του Νικόλαου του Β΄, του Αλέξανδρου του Γ΄. Επίσης, φωτογραφία του Νικόλαου με τους γονείς του. Μάνα του Νικόλαου ήταν η Ντάγκμαρ, κόρη του Χριστιανού του Θ΄ της Δανίας. 

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα παιδιά, η Όλγα, η Τατιάνα, η Μαρία και η Αναστασία, όπως και ο Αλέξιος, φωτογράφιζαν με δικές τους φωτογραφικές.

Προχωράμε στην κρεβατοκάμαρα της βασιλικής οικογένειας. Εδώ η ξεναγός μάς τόνισε ότι ο Νικόλαος δεν ήταν πλασμένος για την εξουσία και τις ευθύνες που απορρέουν από αυτήν, γιατί αγαπούσε πάρα πολύ τη γυναίκα του και τα παιδιά του, γι’ αυτό θα ήταν ευτυχισμένος, αν απολάμβανε την οικογένειά του και δεν είχε τις σκοτούρες της εξουσίας. Διάβασα αρκετά για τον Νικόλαο και την οικογένειά του, και η ξεναγός είχε δίκαιο. Δεν ήταν προετοιμασμένος για την εξουσία. 

Λέγεται, μάλιστα, ότι, όταν πέθανε ο πατέρας του στα 49 χρόνια του από νεφρική ανεπάρκεια, είπε σε έναν ξάδελφό του; «Τι θα γίνω εγώ και ολόκληρη η Ρωσία;». Πέρσι, όταν πήγαμε στην Αγία Πετρούπολη, είδαμε το παρεκκλήσι των Ρομανόφ, τους οποίους η Ρωσική Εκκλησία έχει ανακηρύξει αγίους.

Ταυτόχρονα, η ξεναγός μάς πληροφόρησε ότι ο Νικόλαος γεννήθηκε μετά τον Κριμαϊκό πόλεμο(1868-1918), τότε που λύσανε και το πρόβλημα της Ελλάδας. Φύγανε οι Γάλλοι το 1856 από την Αθήνα και μετά σε λίγα χρόνια κάλεσαν τον Γεώργιο της Δανίας για να βασιλεύσει στην Ελλάδα(1862), ενώ οι δύο αδελφές του, η μια πήγε στην Αγγλία και η άλλη στη Ρωσία. Ο Γεώργιος θα παντρευτεί μια Ρομανόφ, την ανιψιά του Αλέξανδρου του Β΄, την Όλγα, τη Μεγάλη Δούκισσα, με την οποία θα κάνουν επτά παιδιά , ένα εκ των οποίων ήταν και ο Ανδρέας, πατέρας του Φίλιππου, του συζύγου της βασίλισσας της Αγγλίας Ελισάβετ.

Η ξενάγησή μας προχωρά στο δωμάτιο της τσαρίνας που ήταν εγγονή της Βικτορίας, απ’ την οποία άρχισε η αιμοφιλία. Η Βικτορία ήταν κόρη του βασιλιά της Αγγλίας που παντρεύτηκε τον Γερμανό Αυτοκράτορα Φρειδερίκο, μάνα της βασίλισσας της Ελλάδας Σοφίας. Από αυτή την αρρώστια υπέφερε και ο γιος της τσαρίνας Αλεξάνδρας, ο Αλέξιος. Η Τσαρίνα πονούσε πολύ για τον γιο της, γι’ αυτό έβρισκε παρηγοριά στον Ρασπουτίν. Την ανακούφιζε. Επίσης, είχε πνευματικό της τον Ιωάννη της Κροστάνδης. Η Αλεξάνδρα, πέρα από πολύ θρησκευόμενη, ήταν και αυστηρή μητέρα και πολύ οικονόμα. Τα τέσσερα κορίτσια της έραβαν και κεντούσαν για να δίνουν χρήματα σε νοσοκομεία, ενώ οι δυο μεγαλύτερες κόρες δούλεψαν σε νοσοκομεία.

Επόμενο δωμάτιο, η τραπεζαρία της βασιλικής οικογένειας, με ένα μικρό τραπέζι. Εδώ είναι όλα λιτά και σεμνά. Καμία σπατάλη, σε αντίθεση με τον Δούκα Βοροντσόφ, στο παλάτι Αλούπκα, που ήταν πολύ σπάταλος. Εδώ, στο παλάτι Λιβάδεια, έρχονταν όλοι οι συγγενείς τους από την Αγγλία και τη Γερμανία.

Τέλος, είδαμε την τάξη των παιδιών με τις ζωγραφιές τους και τα γράμματα των κοριτσιών. Βγαίνοντας, περάσαμε από το κατάστημα με τα απαραίτητα σουβενίρ, απ’ όπου ψώνισα και μια κούκλα, μια βασιλοπούλα.

Αποχαιρετήσαμε και ευχαριστήσαμε τους καλούς και ευγενικούς φίλους από την Αθήνα για την ξενάγηση που είχαμε μαζί τους, γιατί στα ελληνικά καταλαβαίναμε καλύτερα όλοι, και κυρίως ο Αντρέας μας.

Απολαύσαμε ξανά την εξαιρετική θέα του Εύξεινου Πόντου και θαυμάσαμε το παλάτι με τους ωραίους κήπους του. Ένας κύριος έξω από το παλάτι μας προσκάλεσε να ακούσουμε τη μουσική του και να βγάλουμε φωτογραφία μαζί του.


Σειρά τώρα είχε το άλλο παλάτι της Γιάλτας, το παλάτι Αλούπκα,

 του πρίγκιπα Βοροντσόφ, που ήταν ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία, για το οποίο μας μίλησε ήδη η ξεναγός.  Το παλάτι αυτό  βρίσκεται στη μέση ενός μεγάλου πάρκου και έχει για φόντο του τα Κριμαϊκά βουνά, ενώ μπροστά του απλώνεται νωχελικά η Μαύρη Θάλασσα. Κτίστηκε από το 1828-1846 , σχεδιασμένο από άγγλο αρχιτέκτονα και συνδυάζει διάφορους ρυθμούς από τον γοτθικό ως τον Αραβικό. Εδώ έμενε ο Τσόρτσιλ και η βρετανική αντιπροσωπεία στη διάσκεψη της Γιάλτας.  Όπως  έχουμε αναφέρει, χαρακτηρίζεται από εξαιρετική πολυτέλεια.

Προτομή του Τσέχοφ

Ξανά στο ταξί για το σπίτι του Τσέχοφ αυτή τη φορά. Πραγματικά, βλέποντάς το με τον ολάνθιστο κήπο που τον περιβάλλει, δεν μπόρεσα να μη θυμηθώ τον «Βυσινόκηπο» που έγραψε εδώ, εμπνευσμένος πιθανόν από τον κήπο του σπιτιού του. Ο Τσέχοφ δεν καταγόταν από την Κριμαία. Ήταν Ρώσος, αλλά του άρεσε ο τόπος, ώστε δέκα χρόνια μετά την πρώτη επίσκεψή του αγόρασε το οικόπεδο και έκτισε το σπίτι του, με σχέδια του αρχιτέκτονα Σαποβάλοφ. Εδώ έγραψε, επίσης, και το έργο του «Τρεις αδελφές», την «Κυρία με το σκυλάκι», την ιστορία «Στην χαράδρα» και διάφορες αφηγήσεις.

 Από το 1921 το σπίτι του έγινε Μουσείο. 



Κόβουμε εισιτήρια και προχωράμε από το στενό μονοπάτι που μας οδηγεί, ανάμεσα από λουλούδια και αιωνόβια δέντρα, προς το σπίτι. 

Τα κυπαρίσσια, οι φοινικιές, οι θάμνοι και οι τριανταφυλλιές υφαίνουν έναν ειδυλλιακότατο καμβά στη μια άκρη του οποίου ξεπετάγεται κάτασπρο το σπίτι, όπου ο Τσέχοφ έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Μια κυρία μάς ξεναγεί στα διάφορα δωμάτια του σπιτιού. Μας ενθουσιάζει το γραφείο του, εκεί που δεχόταν τους ομότεχνούς του και συζητούσαν.

 Όλα είναι πολύ λιτά. 

Βγαίνοντας από το κυρίως σπίτι, στα αριστερά βρισκόταν η κουζίνα και το δωμάτιο του υπηρετικού προσωπικού.

Θαυμάζουμε ολόγυρά μας την οργιαστική βλάστηση, αναπνέουμε τις ευωδιές των ρόδων, και αφήνουμε το σπίτι, για το κτήριο όπου στεγάζεται το Μουσείο Τσέχοφ.

Μπαίνουμε σε μια μεγάλη αίθουσα, κατάμεστη από κόσμο που παρακολουθεί μια ταινία για τη ζωή του στα ρωσικά. Γύρω-γύρω υπάρχουν αμέτρητες φωτογραφίες από τη ζωή του, χειρόγραφα, πρώτες εκδόσεις, κριτικές, επιστολές. 

Και όπως σημειώνει η Κίκα Ολυμπίου στο δικό της ταξιδιωτικό: «Να βλέπεις σε φωτογραφίες τον Τσέχοφ με τον Τολστόι ή με τον Μάξιμ Γκόρκι, τι απίθανη συντροφιά!».

Κάποια στιγμή, τελείωσε η ταινία στα ρωσικά και μας έβαλε την ταινία στα αγγλικά. Από την ταινία μάθαμε πολλά για τη ζωή και το έργο του μεγάλου αυτού Ρώσου συγγραφέα.

Φεύγουμε από το Μουσείο του Τσέχοφ, και με ταξί και πάλι κατευθυνόμαστε στην παραλία. Ο ταξιτζής κατάλαβε τη λέξη θάλασσα στα αγγλικά, κι εγώ του έμαθα τη φράση «Μαύρη Θάλασσα». Συνεννοηθήκαμε πλήρως. Μέσα από φτωχογειτονιές, σπίτια σχεδόν ερείπια, ασυντήρητα, δρόμους φθαρμένους, φτάσαμε στην παραλία. 

Εδώ είναι  άλλος κόσμος. Μαγευτικός και ονειρεμένος, με λουλούδια και δέντρα. Έγινε πολύ ωραία διαμόρφωση του παραλιακού μετώπου.

 Ένας  πεζόδρομος φαρδύς, δεξιά και αριστερά του οποίου ξεφυτρώνουν μαγαζάκια όλων των ειδών για τους τουρίστες. Σαν πανηγύρι μου φάνηκε. Πολύχρωμο πανηγύρι. Πολύβουο και ζωντανό, σαν μια λαοθάλασσα. 

Σε ένα άλλο επίπεδο πλάι στη θάλασσα υπάρχει ο παραλιακός δρόμος, πάλι πεζόδρομος, όπου περπατούν όσοι θέλουν μόνο περίπατο ή θέλουν να καθίσουν στις καφετέριες και τα εστιατόρια της παραλίας. Εδώ είναι και η πλαζ που ξετρέλανε τον γιο μας, γεμάτη χαλίκια βέβαια, αλλά με κύμα σαν του ωκεανού, όπου η πιτσιρικαρία βρήκε την καλή της ώρα. Τώρα που τη βλέπουμε από κοντά, η Μαύρη Θάλασσα είναι μπλε.

Στα δεξιά μας, μέσα στη θάλασσα είναι ένα εστιατόριο σε σχήμα καραβιού, βαμένο πορτοκαλί, που μου θύμισε την Αργώ. Φαίνεται τέλειο, μοντέρνο, ραφινάτο. «Pilsin» το όνομά του. Καθόμαστε στις αναπαυτικές πολυθρόνες του και κοιτάμε γύρω.

Πανέμορφες κοπέλες της Κριμαίας, που λες και βγήκαν από την πασαρέλα, γυρίζουν πάνω στο πλοίο για να εξυπηρετήσουν τον κόσμο. Μα και τα αγόρια δεν πάνε πίσω!

Παραγγέλλουμε, και χαζεύουμε τον κόσμο και τη θάλασσα. Ευγενέστατη η κοπέλα που μας εξυπηρετεί, δεν αργεί να έλθει με τα φαγητά. Κοτόπουλο ψητό με σάλτσα σισαμιού για μένα,  χοιρινή μπριζόλα πολύ λαχταριστή ο Αντρέας μου, ενώ ο Αριστείδης πήρε το στέικ του. Όλα ήταν εξαιρετικά. 

Το πιο ωραίο, όμως, ήταν το σοκολατοειδές γλυκό που παράγγειλε ο Αντρέας. Έκτακτο! Αναλόγως με την πολυτέλεια του μαγαζιού, φτηνά τη γλυτώσαμε με 550 γρίβνες, 55 δηλαδή ευρώ. Βέβαια, για τους ντόπιους συνηθισμένους ανθρώπους, αυτά τα κέντρα είναι απλησίαστα. Όνειρο θερινής νυκτός. Μόνο οι πλούσιοι τα επισκέπτονται. Και είδαμε αρκετούς να τρώνε σούσι εκεί.

Άποψη της πόλης

Στη συνέχεια, κάναμε τη βόλτα μας στον παραλιακό δρόμο. Χαζέψαμε τα περίπτερα, και ο Αντρέας αγόρασε ένα χαϊμαλί για τον λαιμό κι ένα βραχιόλι μαύρο, γύρω στα πέντε ευρώ. Τερτίπια της νεολαίας. Μπροστά μας σε λίγο μια έκπληξη. Ένας πίθηκος!

Πολύς ο κόσμος που περπατά, και ξαφνικά όλοι τρέχουν . Άρχισε να βρέχει. Δυνατά. Τρέχουμε κι εμείς σ’ ένα μαγαζί με ηλεκτρονικά παιγνίδια για να προφυλαχτούμε από την καταρρακτώδη βροχή. Σε λίγα λεπτά, όπως άρχισε ξαφνικά, έτσι και τελείωσε.

 Συνεχίσαμε τη βόλτα μας μέχρι την άλλη άκρη της παραλίας, όπου υπάρχει λούνα- παρκ για τα παιδιά και προσκυνήσαμε σε μια μικρή εκκλησούλα στην παραλία.

Στον πεζόδρομο μας εντυπωσίασε ένα αιωνόβιο δέντρο.

Μας άρεσε, όμως, και μια ανθοπώλιδα με την όμορφη στολή της.

Σειρά είχε μετά ο ναός του Αλεξάνδρου Νέβσκι στο άνοιγμα του δρόμου Κίροβ που μοιάζει με παλιά ρωσική εκκλησία του 17^ου αιώνα, λόγω των θόλων και των  πλούσιων διακοσμητικών στοιχείων. Κτίστηκε στα τέλη του 19^ου- αρχές του 20^ου αιώνα από τους αρχιτέκτονες Κρασνόφ (που σχεδίασε και το παλάτι στα Λιβάδεια) και Σαποβάλοφ. Οι γαλάζιοι τρούλοι της φαίνονται από όλη την παραλία.

Στην παραλία, επίσης, βρίσκεται και ο ελληνικός ναός των Αγίων Θεοδώρων, όπου έψαλλε και ο Τσέχωφ.

Στη Γιάλτα, παράλληλα, ο επισκέπτης μπορεί να δοκιμάσει και 
να αγοράσει κρασιά από τη μεγαλύτερη συλλογή κρασιών στον κόσμο, στο οινοποιείο της Μασσάνδρας που περιλαμβάνει μπουκάλια άνω των 150-200 χρόνων. Η συλλογή είναι κρυμμένη σε σήραγγες μέσα στα βουνά της Κριμαίας. Το οινοποιείο που δημιούργησε ο Λέο Γαλίτσιν, για πολλά χρόνια στέλλει κρασιά τα οποία πωλούνται επιτυχώς σε πλειστηριασμό του οίκου Σόθμπις. 

Αξίζει να αναφέρουμε και την Αρμένικη εκκλησία του Αγίου Ραπσάιμ που από μακριά μοιάζει με έναν αρχαίο ναό Ραπσάιμ (7^ου – 12^ου  αιώνα)στο Εχμιατζίν. Κατασκευασμένη το 1909-1914 από τον αρχιτέκτονα Τερ-Μικελόν σε σχέδια του διάσημου καλλιτέχνη Συρενιάντς, ξεχωρίζει για τη σκάλα που πλαισιώνεται από κυπαρίσσια που οδηγεί από τις πύλες του ναού σε μια πλούσια διακοσμημένη είσοδο.

Τέλος, θα ήθελα να αναφέρω κι άλλα δυο παλάτια που υπάρχουν στη Γιάλτα, αλλά δεν προλάβαμε να τα δούμε, γιατί προτιμήσαμε τον απογευματινό καφέ και το παγωτό στην παραλία. Το μέγαρο του Ντουλμπέρ με το ανατολίτικο στιλ που σχεδίασε και πάλι ο αρχιτέκτονας Νικολάι Κρασνόφ, χρησιμοποιώντας σκίτσα του Μεγάλου Δούκα  Πέτρου του Νικολάι, που ήταν εμπνευσμένα από την επίσκεψή του στο Κάιρο.


 Η αιτία που το αναφέρω είναι γιατί σχετίζεται κι αυτό με την ιστορία του Εμφυλίου. Εδώ κατέφυγαν μέλη της οικογένειας των Ρομανόφ, πριν τους φυγαδεύσει από τη Ρωσία το θωρηκτό Μάλμπορο που απέστειλε ο Άγγλος μονάρχης. Το μέγαρο υπέστη βαρύτατες καταστροφές κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά την αποκατάστασή του έγινε σανατόριο.

Το άλλο παλάτι είναι το Μέγαρο της Μασσάνδρας, το παλάτι του Αλέξανδρου του Γ΄. Το αναφέρω, γιατί εδώ στις πλαγιές του βουνού, στη σοβιετική εποχή ήταν κλειστό ως Παλάτι του Τσάρου, και το χρησιμοποιούσαν για τις διακοπές τους οι ηγέτες του κομμουνιστικού κόμματος και τα μέλη των κυβερνήσεών τους. Η νομενκλατούρα, δηλαδή, που καλοπερνούσε και ζούσε σε βάρος του δύσμοιρου λαού, του «πάντοτε ευκολόπιστου και πάντα προδομένου».    

Στις 8 μ.μ. πήραμε το τουριστικό λεωφορείο που με μια στάση δέκα λεπτών σε μια μικρή πόλη, έφτασε στη Συμφερούπολη στις δέκα παρά δέκα. Σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής έβρεχε πολύ δυνατά. Για μας αυτό είναι μαγεία. Ευκαιρία να χορτάσουμε τα νερά που τόσο μας λείπουν στο νησί μας. Το λεωφορείο σταματά καμιά διακοσαριά μέτρα από το ξενοδοχείο μας. Περπατάμε στη βροχή και την απολαμβάνουμε.

Τάμα στον Άγιο Λουκά τον Ιατρό-Μέρος 2ο

Κριμαία

Σ’ αυτήν την εποχή(ομηρική), η θάλασσα ήταν εχθρική προς τους ναυτικούς και ονομαζόταν «Άξενος», εξαιτίας της βιαιότητας των καταιγίδων τον χειμώνα και της αγριότητας των φυλών που ζούσαν στα παράλιά της, ιδιαίτερα των Σκύθων, οι οποίοι θυσίαζαν ξένους… Όμως, αργότερα ονομάστηκε «Εύξεινος», όταν οι Ίωνες ίδρυσαν πόλεις στα παράλιά της…».

Αυτά αναφέρει ο Στράβων στη «Γεωγραφία» του. Διαχρονικά, όποιος κατείχε τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, λόγω της γεωστρατηγικής σημασίας της, είχε πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα. 

Η Χερσόνησος της Κριμαίας που βρέχεται από τη Μαύρη αλλά και την Αζοφική θάλασσα, με έκταση 26,100 τετρ. χλμ., έχει συνολικά 16 πόλεις που θυμίζουν το πέρασμα των Ελλήνων από αυτά τα μέρη. Βασικές πόλεις,  πέρα από την πρωτεύουσα Συμφερούπολη, είναι η Θεοδοσία, το Κερτς, η Σεβαστούπολη, το Σουντάκ, η Γιάλτα, η Χερσώνα, η Ευπατόρια, η Αλούστα, η Μαριούπολη, την οποία ίδρυσαν Έλληνες το 1780 στην Αζοφική Θάλασσα, κ.α.

Ο πληθυσμός της Κριμαίας, που είναι μια ημιαυτόνομη περιοχή στο νότιο τμήμα της Ουκρανίας, φτάνει τα 2,5 εκ. κατοίκους. Έχει δικό της πρωθυπουργό και κυβέρνηση, αλλά οι γενικές αποφάσεις λαμβάνονται από την κεντρική κυβέρνηση της Ουκρανίας. Εκκλησιαστικά διοικείται από την Αρχιεπισκοπή Συμφερουπόλεως και Κριμαίας, της οποίας ο σημερινός Μητροπολίτης λέγεται Λάζαρος και υπάγεται στην Αρχιεπισκοπή Κιέβου.

Ιστορικά η Κριμαία ανήκε από τον 7^ο π.Χ. αιώνα στη Σκυθία, ενώ οι Έλληνες άρχισαν να ιδρύουν αποικίες τους επόμενους δύο αιώνες, τον 6^ο και 5^ο π.Χ.. Η Χερσόνησος της Κριμαίας ήταν η αρχαία Ταυρίδα που ξέρουμε από την τραγωδία «Ιφιγένεια εν Ταύροις». Πέρασε από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, καταλήφθηκε από τον Ρώσο ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρο που βαπτίστηκε χριστιανός, την εκχριστιάνισε ο Απόστολος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος, και πριν καταλήξει στη Ρωσική Αυτοκρατορία, με την Αικατερίνη τη Μεγάλη, καταλήφθηκε από τους Ταταρο-μογγόλους, τον 12^ο αιώνα, και τους Τούρκους τον 15^ον αιώνα. Οι Τάταροι την μετονόμασαν από Ταυρίδα σε Κριμαία που σημαίνει φρούριο των Τατάρων.

Στη συνέχεια, το 1921 ανακηρύχθηκε σε αυτόνομη σοβιετική δημοκρατία, απελευθερώθηκε από τους Γερμανούς το 1945, ενώ ο Χρουστσόφ την παραχώρησε στην Ουκρανία. Από το 1991 με την κατάρρευση του αθεϊστικού καθεστώτος, μετά από δημοψήφισμα ανακηρύχτηκε Ανεξάρτητη Δημοκρατία. Η Κριμαία υπήρξε μήλο της έριδος μεταξύ της Ρωσίας και της Τουρκίας που κατέληξε στον Κριμαϊκό Πόλεμο, (1853-1856) με ήττα της Ρωσίας.

Η Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας πληθυσμιακά αποτελείται κατά 80% από Ρώσους, γι’ αυτό μιλούν ρωσικά και αγαπούν οτιδήποτε ρωσικό. Αντίθετα, διαδηλώνουν σθεναρά εναντίον κάθε φιλοδυτικού. Νόμισμα της Κριμαίας είναι η γρίβνα. Δέκα γρίβνα ισοδυναμούν με ένα ευρώ.

«Σε όλη την Κριμαία ζουν περίπου 4,000 ελληνικές οικογένειες και σ’ όλη την Ουκρανία 300,000 που κρατούν τη γλώσσα και τις παραδόσεις. Πολλοί από αυτούς κατά την εποχή του Στάλιν μετακινήθηκαν βιαίως από τη γενέτειρά τους στα Ουράλια Όρη και αλλού. Μετά την αλλαγή του καθεστώτος επέστρεψαν στον τόπο τους με πολύ μεγάλη αγάπη».

Οι διώξεις των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης ξεκίνησαν το 1937 και τερματίστηκαν το 1949, με τη μαζική και βίαιη μεταφορά των ελληνικών πληθυσμών του Καυκάσου στις άγονες στέπες της Κεντρικής Ασίας, κοντά στα σινο-σοβιετικά σύνορα. Βεβαίως, από το 1942 εκτοπίστηκαν πολλοί Έλληνες στη Σιβηρία, αλλά οι μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών, με το πρόσχημα της συνεργασίας τους με τους κατακτητές, κορυφώθηκαν μετά την απελευθέρωσή της από τους Ναζί το 1944, παρόλο που οι Έλληνες συμμετείχαν στο αντιφασιστικό κίνημα. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Anatoli Pristavkin: «Ποιος ξέρει για τα βάσανα των Ελλήνων της Κριμαίας, οι οποίοι εφοδίαζαν την πολιορκημένη Σεβαστούπολη με νερό και μεταξύ των οποίων δεν υπήρξαν προδότες; Αυτούς εξόρισαν στο Καζακστάν και στη Σιβηρία».

Όμως, το 1949, με το διαφαινόμενο αποτέλεσμα του ελληνικού εμφύλιου, οι Έλληνες θεωρήθηκαν ύποπτοι. Ανήκαν, σύμφωνα με τη θεωρία του Στάλιν, στους επιθετικούς λαούς. Γι’ αυτό και εκτοπίστηκαν. Οι εκτοπισμένοι Έλληνες έβλεπαν τους νέους εποίκους να καταφθάνουν με τραγούδια και κόκκινες σημαίες. Μάλιστα, τα σπίτια τους, όπως αναφέρει μια έκθεση του σοβιετικού Υπουργείου Εσωτερικών, «είχαν αξιολογηθεί σε πολύ χαμηλές τιμές και είχαν αποκτηθεί για προσωπική χρήση από κομματικά και σοβιετικά στελέχη». Κάποιοι Έλληνες κομματικοί κατέλαβαν σπίτια εξορισμένων, και αυτοί, λίγα χρόνια αργότερα, εξαιρέθηκαν από την εκτόπιση του ελληνικού πληθυσμού.

Οι Έλληνες που ήταν οι πρώτοι που εκτοπίστηκαν μαζικά, χαρακτηρίζονταν από τους σταλινικούς «απάτριδες κοσμοπολίτες», γι’ αυτό έπρεπε να φύγουν για να δημιουργηθεί ένας «έμπιστος συνοριακός πληθυσμός». Οι επιχειρήσεις αυτές προετοιμάζονταν με βάση την αρχή του αιφνιδιασμού. Ειδικές δυνάμεις της Κρατικής Ασφάλειας περικύκλωναν τη νύκτα τα ποντιακά χωριά και υποχρέωναν με τα όπλα τους χωρικούς να ετοιμαστούν μέσα σε λίγες ώρες. Τους έδιναν διορία 40 λεπτών και τους ανέβαζαν σε στρατιωτικά φορτηγά. Μετά με κλειστά τρένα τους έστελλαν στην Κεντρική Ασία.

 Το ταξίδι της εξορίας διαρκούσε περίπου δεκαπέντε μέρες και κατά τη διάρκειά του εκατοντάδες άτομα έχασαν τη ζωή τους. Υπολογίζεται ότι πέθαναν περίπου 40-50,000 άτομα, ένα ποσοστό 20-25%. Οι συνθήκες της ζωής τους ήταν αφόρητες στους νέους τόπους εξορίας.

Βέβαια, προηγουμένως, επειδή κατέγραφαν όσες ελληνικές οικογένειες δεν είχαν σοβιετική υπηκοότητα, υπήρχε φήμη ότι θα τους εκτοπίσουν στην Ελλάδα. Αυτή η φήμη γινόταν πιστευτή, γιατί η επιθυμία μετανάστευσης στην Ελλάδα ήταν πολύ έντονη σε όσους είχαν μεταναστεύσει πρόσφατα από τον Πόντο. Σε περιπτώσεις μικτών γάμων εξόριζαν μόνο τον Έλληνα ή την Ελληνίδα, και διέλυαν την οικογένεια. 

Λόγω δε των μαζικών εκτοπίσεων των λαών της Κριμαίας, από την οποία εκτοπίστηκαν όλες οι εθνότητες εκτός από τους Ρώσους και τους Ουκρανούς, η πυκνότητα του πληθυσμού της Κριμαίας μέχρι το 1975 ήταν μικρότερη από την πυκνότητα πολλών άλλων δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης. Πέραν τούτου, οι σταλινικές αρχές άλλαξαν με μυστικό διάταγμα όλα τα τοπωνύμια που είχαν ελληνική, γερμανική ή ταταρική καταγωγή. Κάτι ανάλογο που έχουν κάνει οι Τούρκοι στην κατεχόμενη Κύπρο μας. Προσπαθούν να παραχαράξουν την ιστορία, να αλλοιώσουν την ταυτότητα του τόπου που φωνάζει την ελληνικότητά του.

Γνωρίζουμε, ακόμη, ότι οι Έλληνες κατοικούσαν σε 83 χωριά και πόλεις της Κριμαίας ως το 1778, όταν η Μεγάλη Αικατερίνη τους ανάγκασε να μετοικήσουν στη Μαριούπολη. Κάποιοι μόνο επέστρεψαν στη Σεβαστούπολη.  

 Θα ήθελα να αναφέρω επιπλέον ότι στην Κριμαία ζουν ακόμη 100,000 Τάταροι, αλλά, μετά τις φοβερές διώξεις τους από τον αιμοσταγή Στάλιν, δεν έχουν πατρίδα, και ζουν στερούμενοι πολιτικών δικαιωμάτων σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς, χωρίς ρεύμα και τρεχούμενο νερό.

Φημισμένο στην Κριμαία είναι και το μοναστήρι Ουσπένσκυ, αφιερωμένο στην Παναγία, που το επισκέπτονται κυρίως κάθε Αύγουστο χιλιάδες πιστοί. Είναι ένα από τα προσκυνήματα όλης της Ρωσίας. Σκαλισμένο μέσα στα βράχια, σε μια σπηλιά, ιδρύθηκε το 1475, κάηκε το 1923 και άρχισε να ξαναλειτουργεί το 1993. Κέντρο του Ελληνισμού της Κριμαίας, τα παλιά χρόνια ήταν σταυροπηγιακό και υπαγόταν στον Οικουμενικό Πατριάρχη. Το τοπίο μοιάζει με τα σπήλαια της Καππαδοκίας.

Ενδιαφέρον μού προξένησε η πληροφορία που διάβασα για τον ήρωα Λάμπρο Κατσώνη, από τη Λειβαδιά της Βοιωτίας, ο οποίος κατετάγη στο ρωσικό ναυτικό και λόγω των ανδραγαθημάτων του τιμήθηκε από τη Μεγάλη Αικατερίνη. Αφού κατήγαγε μεγάλες επιτυχίες, τελικά, μετά την ήττα του στη ναυμαχία της Άνδρου, γύρισε στη Ρωσία, προβιβάστηκε στον βαθμό του χιλιάρχου και του απονεμήθηκε το παράσημο του Αγίου Γεωργίου. Είναι γνωστό το δίστιχο:

«Αν σου αρέσει Λάμπρο, ξαναπέρασε απ’ την Άνδρο».

Αυτό που είναι άγνωστο σε μας είναι ότι ο Λάμπρος Κατσώνης, τελικά, εγκαταστάθηκε κοντά στη Γιάλτα και ονόμασε την περιοχή του Λειβαδιά για να του θυμίζει την πόλη του.

Αξιοσημείωτο είναι ότι στο Ταυρικό Εθνικό Πανεπιστήμιο της Συμφερουπόλεως λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας, με διευθυντή και πολλούς καθηγητές που διδάσκουν την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ιστορία. Σήμερα, την έδρα ελληνικής φιλολογίας παρακολουθούν γύρω στους εκατό φοιτητές, και κάθε χρόνο οι καλύτεροι έρχονται στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Ιωαννίνων, με τα οποία συνεργάζεται το Πανεπιστήμιό τους, για να βελτιώσουν τις γνώσεις τους στα Ελληνικά.

Τα λόγια σου…είναι σαν καρφιά στο σώμα μου!!!

11 Οκτωβρίου, 2012 — vatopaidifriend4

Ήταν μια φορά ένας νεαρός, ο οποίος συμπεριφερόταν μερικές φορές βίαια.
Ο πατέρας του, του έδωσε ένα σακουλάκι με καρφιά και του είπε να καρφώνει ένα
καρφί στο πεζοδρόμιο μπροστά από τον κήπο κάθε φορά που θα έχανε την υπομονή του
και θα μάλωνε με κάποιον….Την πρώτη μέρα έφτασε στο σημείο να
καρφώσει 37 καρφιά στο πεζοδρόμιο.
Κατά τις εβδομάδες που ακολούθησαν έμαθε να ελέγχει τον εαυτό του και ο αριθμός των

καρφιών που κάρφωνε στο πεζοδρόμιο
λιγόστευε συνεχώς μέρα με τη μέρα: είχε ανακαλύψει ότι ήταν πιο εύκολο να
συγκρατείται από το να καρφώνει καρφιά.
Τελικά, έφτασε η μέρα κατά την οποία
ο νεαρός δεν έβαλε ούτε ένα καρφί στο πεζοδρόμιο.
Τότε πήγε στον πατέρα του
και του είπε ότι εκείνη την ημέρα δεν χρειάστηκε να βάλει ούτε ένα καρφί.

Τότε ο πατέρας του, του είπε να βγάζει ένα καρφί για κάθε μέρα που θα
περνούσε χωρίς να χάσει την υπομονή του.
Οι μέρες πέρασαν και ο νεαρός τελικά
μπόρεσε να πει στον πατέρα του ότι είχε βγάλει όλα τα καρφιά απ το πεζοδρόμιο.
Ο πατέρας τότε, οδήγησε τον υιό του στο πεζοδρόμιο μπροστά από τον κήπο και του είπε:
- «Παιδί μου, συμπεριφέρθηκες καλά, αλλά κοίτα πόσες
τρύπες έχει το πεζοδρόμιο. Αυτό δεν θα είναι πια όπως πριν.
Όταν μαλώνεις με κάποιον και του λες κάτι προσβλητικό, του αφήνεις μια πληγή όπως αυτή.
Μπορείς να μαχαιρώσεις έναν άνθρωπο και μετά να του βγάλεις το μαχαίρι,
ωστόσο όμως θα του μείνει πάντα μια πληγή.»
«Λίγη σημασία έχει πόσες φορές θα
ζητήσεις συγνώμη, η πληγή που γίνεται με τα λόγια κάνει τόση ζημιά όσο και μία
πληγή στο σώμα σου…»

Πηγή: piestirio.blogspot.com

Μεσογαίας Νικόλαος: «Η Εκκλησία μας θα πρέπει να αποτινάξει τον επαρχιωτισμό της»

•  Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείουουργήθηκε στις Τετάρτη, 10 Οκτώβριος 2012

Συντάχθηκε από τον/την Romfea.gr - 02.32

Γράφει ο Αιμίλιος Πολυγένης

Μια πολύ ενδιαφέρουσα εισήγηση έκανε ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος, κατά τη διάρκεια των εργασιών της Ιεραρχίας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η εισήγηση του κ. Νικολάου είχε ως θέμα: «Εκκλησία, νέες αντιλήψεις και νέες τεχνολογίες», μια επίκαιρη εισήγηση σε μια εποχή της τεχνολογίας.

Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας έκανε λόγο για μια νέα εποχή η οποία έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα που ουσιαστικά διαμορφώνουν νέες αντιλήψεις και συμπεριφορές.

Αναφερόμενος στα μέσα μαζικής επικοινωνίας, ο Μητροπολίτης Νικόλαος τόνισε: «Η εξέλιξη των μέσων μαζικής μεταφοράς και επικοινωνίας (τηλέφωνο, τηλεόραση, διαδίκτυο, smartphones, blogs, videocasts, fora, wikis, Skype, συσκευές ευρύτατης ψηφιοποίησης και τελευταία τα εργαλεία ηλεκτρονικής κοινωνικής δικτύωσης όπως το facebook και το twitter, το myspace και το linkedin) δημιούργησαν μία παγκόσμια κοινωνία που φτωχεύει σε αμεσότητα, στερείται την ιδιωτικότητα, σκλαβώνει σε εξαρτήσεις, στηρίζεται σε τηλεγνωριμίες, και χαρακτηρίζεται από περιχώρηση νοοτροπιών, ισοπέδωση ιδιομορφιών και σχετικοποίηση των αξιών, και ως εκ τούτου η αναζήτηση της αλήθειας υποκαθίσταται ως αξία από την ανάγκη να συνυπάρξουμε, να τα βρούμε, να συμφωνήσουμε, να διαλεχθούμε∙ όχι να την ομολογήσουμε.»

"Το αγαθό της απόκτησης γνώσεως έχει κυριαρχήσει. Τα ποσοστά των σπουδαγμένων έχουν αυξηθεί. Το ίδιο τα Πανεπιστήμια, τα βιβλία, οι Ακαδημίες. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα: το πρώτο ότι περισσεύει η φυσίωση και το αίσθημα της αυταρκείας και το δεύτερο ότι πλεονάζει ο κίνδυνος να ποδηγετούνται οι μάζες και να κατευθύνονται μέσα από συγκριμένους εκπαιδευτικούς μηχανισμούς και προγράμματα. Το σχολείο όμως δεν έχει πλέον την έννοια που γνωρίζαμε. Από χώρος που κατά κύριο λόγο ασκεί αγωγή, καλλιεργεί τη σοφία, εμβαθύνει στον πολιτισμό, τον συντηρεί και παράγει νέον έχει εξελιχθεί σε ένα μηχανισμό παραγωγής και μετάδοσης πληροφοριών, που μάλιστα λόγω του όγκου τους μόνον μηχανές μπορούν να τις αποθηκεύσουν, αναλύσουν η και συνθέσουν», προσθέτει ο κ. Νικόλαος.

Ενώ υπογραμμίζει ότι «η γνώση επειδή απαιτεί κρίση, προσωπική μετοχή στη σύνθεση και ελευθερία έχει εκφυλισθεί σε δεξιότητα συλλογής επί μέρους πληροφοριών και εξειδίκευσης στη χρήση εργαλείων πρόσβασης σε αυτές. Η αναζήτηση πληροφοριών στον ωκεανό του διαδικτύου ονομάζεται surfing, που σημαίνει περπατώ πάνω στα κύματα, δηλαδή δεν βουλιάζω στον βυθό της αλήθειας, επιπλέω στην επιφάνεια, ακουμπάω τα επιφαινόμενά της. Ο άνθρωπος ως προς τις δυνατότητες γίνεται αβαθής, ενώ διαθέτει απίστευτες γνώσεις∙ οι έξυπνοι που όμως αδυνατούν εντελώς να διαχειρισθούν την καθημερινότητά τους περισσεύουν επικίνδυνα. Τα αποθέματα σοφίας έχουν πλέον εξαφανισθεί.»

Κλείνοντας την εισήγησή του ο Μητροπολίτης Μεσογαίας, κάνει μερικές πρακτικές προτάσεις.

Μια από αυτές αναφέρει: «Η Εκκλησία μας θα πρέπει να αποτινάξει τον επαρχιωτισμό της και να δώσει έμφαση στην οικουμενική της διάσταση. Θεωρώ ότι είναι αναγκαία και επιβεβλημένη η ανάπτυξη όσο το δυνατόν ισχυροτέρων και υγιεστέρων διορθοδόξων σχέσεων. Στον τομέα αυτόν, η Εκκλησία της Ελλάδος έχει πολλά να προσφέρει αλλά και πολλά να ωφεληθεί. Πέραν όμως του όποιου πρακτικού οφέλους (ανταλλαγή εμπειρίας, πολιτιστικές ανταλλαγές, αμοιβαίες οικονομικές συνεργασίες, πολιτική στήριξη σε περιόδους δοκιμασίας και τομείς αδυναμίας της μιας από τους άλλους κλπ.), η διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντος, ο πλατυσμός της εκκλησιαστικής αγκαλιάς και η οικουμενική αρμονία της συμπόρευσής μας ως Ορθοδόξων αποτελεί την έμπρακτη απόδειξη ότι η Εκκλησία είναι «μία, αγία, καθολική και αποστολική».

«Αυτή είναι η πειστικότερη αντιπρόταση στις νέες αντιλήψεις, η ισχυρότερη από κάθε τεχνολογία θεολογία, η δυνατότερη μαρτυρία μας ως Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο. Σήμερα, το κενό της πίστης στη Δύση, σύμφωνα με τον Αρχιεπίσκοπο Τιράνων κ. Αναστάσιο27, το καλύπτει ο Μουσουλμανισμός. Ίσως ήρθε η ώρα αυτό το κενό να το καλύψει η Ορθόδοξη Εκκλησία μας», προσθέτει επίσης ο Μητροπολίτης Μεσογαίας.

Αλβανίας Αναστάσιος​: «Η οικονομική κρίση και ο ρόλος της Εκκλησίας»

8 Οκτωβρίου, 2012 — vatopaidifriend4

Στην Κύπρο βρίσκεται ο αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος, με αφορμή τα εγκαίνια της Εβδομάδας Πολιτισμού και Βιβλίου, η οποία διοργανώθηκε από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και άνοιξε χθες το βράδυ τις πύλες στην Λευκωσία. Ο Μακαριώτατος θα είναι απόψε ο κεντρικός ομιλητής στην επίσημη έναρξη των εκδηλώσεων και θα μιλήσει με θέμα: «Πολυθρησκειακή Ευρώπη και Ορθοδοξία». Το πρωί, ο Αλβανίας Αναστάσιος, παρέστη συμπροσευχόμενος στη Θεία Λειτουργία, στον Ιερό Ναό της του Θεού Σοφίας Στροβόλου, όπου κήρυξε τον θείο λόγο.

«Με ιδιαίτερη συγκίνηση και δοξολογία στον Θεό βρίσκομαι ανάμεσά σας, σήμερα, σ’ αυτή τη μεγάλη ημέρα που γιορτάζουμε όλους τους αγίους που ακτινοβόλησαν και λάμπρυναν με την ζωή τους και το έργο τους όχι μόνο την Κύπρο, αλλά και γενικότερα όλη την οικουμένη», ανέφερε, για να τονίσει, ακολούθως, ότι «η εποχή μας είναι τόσο θολή και ταραγμένη και ένα θέμα, το οποίο μας απασχολεί όλους είναι η οικονομική κρίση. Θα ’θελα, λοιπόν, να περιορίσω τις σημερινές σκέψεις σ’ αυτό το θέμα».

Ο Αλβανίας Αναστάσιος στο κήρυγμά του, με την γνώριμη πάντα γλαφυρότητα και τον μεστό και αιχμηρό του λόγο μίλησε για τα αίτια και τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, για «την ελευθερία του ανθρώπου, που υποχώρησε δίνοντας την έμφαση στην απόλυτη ελευθερία της αγοράς» και για εμπόρους του χρήματος, τους οποίους χαρακτήρισε υπεύθυνους για την υποδούλωση ολόκληρων λαών.

«Ο σεβασμός προς το ανθρώπινο πρόσωπο αντικαταστάθηκε από τη δεσποτεία απροσώπων θεσμών και δυνάμεων. Ο τονισμός της ελευθερίας του ανθρώπου υποχώρησε, δίνοντας έμφαση στην απόλυτη ελευθερία της αγοράς. Έτσι, από κοινωνία ελευθέρων προσώπων φθάσαμε στο σημείο ολόκληροι λαοί να γίνονται υποψήφιοι δούλοι απρόσωπων ομάδων, ανωνύμων εμπόρων του χρήματος, που ρυθμίζουν βασικά τις οικονομίες των λαών, οι οποίοι είναι γνωστοί ως «αγορές». Αυτές αυτονομούν το χρήμα σαν αφηρημένη «λογιστική» αξία και το εμπορεύονται», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Αναστάσιος.

Μίλησε, ακόμη, για τους «πολυσυνθέτους δαιδάλους της παγκοσμιοποιήσεως που έχουν δημιουργηθεί, τις νέες δομές του χρηματοπιστωτικού συστήματος μιας «εικονικής οικονομίας» που κανείς κρατικός ή άλλος πολιτικός θεσμός δεν ελέγχει. Αντιθέτως, οι αποφάσεις των αγνώστων αυτών παραγόντων που δρουν με καλυμμένα πρόσωπα, μπορούν να ανατινάξουν κράτη και έθνη και να καταδικάσουν εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία και την κοινωνία σε εξαθλίωση».

«Η αδικία σε παγκόσμιο επίπεδο», παρατήρησε ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας, «κορυφώνεται στο γεγονός ότι το 20% του πληθυσμού του πλανήτη, που ζει στις πλούσιες χώρες καταναλώνει το 80% του πλούτου της γης. Συγχρόνως», υπογράμμισε, «η οικονομική αυθαιρεσία, η διαφθορά, η αδικία και η αναλγησία, που άνθησαν με όποιο οικονομικό μοντέλο και αν επεβλήθηκε –καπιταλιστικό ή σοσιαλιστικό-, έχει οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπων στην κοινωνική περιθωριοποίηση και εν πολλοίς στην εξαθλίωση».

Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας καταλόγισε παράλληλα ευθύνες και στην Εκκλησία και το πλήρωμά της για «ασυνεπή προς τις αρχές του Ευαγγελίου στάση, με τη μικρή ή μεγάλη συμμετοχή τους στην αδικία και την κοινωνική διαφθορά» και τόνισε ότι «στην οδυνηρή αυτή οικονομική κρίση, η Εκκλησία δεν μπορεί να μείνει απλός θεατής. Είναι υποχρεωμένη να αρθρώσει με σθένος λόγο προφητικό». Για τη στάση της Εκκλησίας απέναντι στην κρίση σημείωσε, επίσης, ότι «η αυτοκριτική δεν αρκεί. Ούτε ο ρόλος της Εκκλησίας επιτρέπεται να περιορισθεί σε περιγραφές πού στηλιτεύουν αόριστα τους παραβάτες».

Αντίθετα, όπως τόνισε, πρέπει «ο προφητικός της λόγος, χωρίς περιστροφές, να καλεί σε μετάνοια. Για πολλούς συγχρόνους, η λέξη “μετάνοια” ηχεί πολύ θρησκευτική, παρωχημένη. Εν τούτοις, παραμένει διαχρονικά επίκαιρη και επαναστατική, από τότε που την ανέδειξε πυρήνα του Ευαγγελίου Του ο Κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός».

Ο Μακαριώτατος πρόσθεσε, ακόμη, ότι «η σύγχρονη οικονομική κρίση, παρά την οδύνη και την αμηχανία που έχει προκαλέσει σε εκατομμύρια ανθρώπους, τόσο των υπανάπτυκτων όσο και των ανεπτυγμένων κρατών, δίνει μια εξαιρετική δυνατότητα για διορθωτικές αλλαγές σε κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας, της εθνικής και προσωπικής μας ζωής. Οι χριστιανοί καλούμεθα να πρωτοστατήσουμε στις περιπτώσεις του ρατσισμού και της βίας».

«Άμεσο χρέος μας», υπογράμμισε τέλος ο κ. Αναστάσιος «είναι να στηρίξουμε την ελπίδα και την αντοχή των μελών μας και των λαών μας, και με ειλικρινή σεβασμό στην αξία του κάθε ανθρωπίνου προσώπου και του κάθε έθνους, να αγωνισθούμε για τη δίκαιη υπέρβαση της οικονομικής κρίσεως, για μια ουσιαστική αλληλεγγύη μέσα στην κοινωνία μας και μεταξύ των λαών της οικουμένης».

«Αυτή είναι η κρίσιμη λέξη σήμερα. Αλληλεγγύη με αυτοθυσία και θάρρος και χαρά. Μην χάσουμε το χαμόγελό μας σ’ αυτές τις μέρες, που είναι κάπως σκοτεινές και συννεφιασμένες. Όταν ο Χριστός είναι κοντά μας, δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα. Είναι μια εμπειρία, που για αιώνες την έχουμε ζήσει εμείς οι Έλληνες και την οποία πρέπει να ξαναζήσουμε όσο μπορούμε με περισσότερο θάρρος και περισσότερο φως στα μάτια, στην καρδιά μας, την ώρα που μιλάμε και την ώρα που σιωπούμε», επεσήμανε εμφαντικά, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Αλβανίας, κατακλείοντας τον λόγο του.

Πηγή: www.romfea.gr - Γράφει ο Λουκάς Παναγιώτου

Τάμα στον Άγιο Λουκά τον Ιατρό, Μέρος Α'

___

Φέτος ένιωθα πως έπρεπε απαξάπαντος να πραγματοποιήσω το τάμα μου που έκανα στον Άγιο Λουκά τον Ιατρό, πριν από τρία και μισό χρόνια, όταν αρρώστησε η μητέρα μου και την πήραμε στο νοσοκομείο.  Έτσι, από τα προηγούμενα Χριστούγεννα κόψαμε τα εισιτήρια με τις ουκρανικές αερογραμμές, Aerosvits, βρήκαμε τα ξενοδοχεία που θα μέναμε για μια βδομάδα, και την 1^ηΙουλίου 2012 ξεκινήσαμε από το αεροδρόμιο της Λάρνακας για το Κίεβο, την πρωτεύουσα της Ουκρανίας.

Τόσο λαχταρούσα να πάω να επισκεφθώ και να προσκυνήσω το σεπτό και θαυματουργό σκήνωμα του Αγίου Λουκά, του θαυματουργού γιατρού, που αψήφησα την τρίωρη καθυστέρηση στο αεροδρόμιο Λάρνακας, λόγω του ότι άργησε να φθάσει το αεροπλάνο από την Ουκρανία. Πού να ξέραμε τι μας περίμενε στο Κίεβο!

Πρώτα, αυτό που μου άρεσε ήταν το γεγονός ότι περάσαμε πάνω από τις βορειοανατολικές ακρογιαλιές του νησιού μας, κι έτσι, ατενίζοντάς τις από ψηλά, τις ένιωθα δικές μας, ολόδικές μας. 


Πρώτη φορά συνειδητοποίησα ίσως πόσο μαγευτικές είναι, έτσι όπως απομακρυνόταν το αεροπλάνο, περνώντας πάνω από το πέλαγος της Κιλικίας, με κατεύθυνση π
ρος τις τουρκικές ακτές, στα βόρεια της Κύπρου. Μέχρι να φτάσουμε στις τουρκικές ακτές πέρασαν είκοσι λεπτά από τη Λάρνακα. Φορτίστηκα συναισθηματικά, κοιτάζοντας από κάτω τη χερσόνησο της Καρπασίας. Κι ήταν η θεσπέσια ώρα του δειλινού, η ώρα που ο ήλιος πήγαινε να ξαποστάσει στα βασίλειά του, κι έβαφε τον ορίζοντα με τις χρυσοπόρφυρες ανταύγειές του.

Κάστρο της Καντάρας

Τα κυκλάμινα της Καντάρας

 Κάποια στιγμή είδα έναν κόλπο, και φαντάστηκα ότι είναι ο κόλπος του Δαυλού και πάνωθέ του η πολυαγαπημένη Καντάρα με «τα εκατό σπίθκια της Ρήαινας». Και πιο κάτω, σκαρφαλωμένα στον Πενταδάκτυλο, τα χωριά μας με τα ελληνικά ονόματά τους: το Φλαμούδι, οι Μάντρες, το Γεράνι, τα Άρδανα.

Τώρα από κάτω, βλέπουμε μόνο βραχώδη εδάφη, ερήμους, κάπου-κάπου ξεπροβάλλει μια υποψία πράσινου χρώματος, κάποιος μικροσκοπικός οικισμός. Μου πέρασε από τον νου ότι μπορεί και να περάσαμε πάνω από την Καππαδοκία με εκείνα τα απειλητικά βράχια, τις αβυσσαλέες χαράδρες, τους εξωπραγματικούς γεωλογικούς σχηματισμούς, τις εκκλησίες και τα ασκηταριά  τα λαξευμένα στον μαλακό ψαμμόλιθο.  Επιπλέον, βλέποντας τις έρημες εκτάσεις από κάτω, το μυαλό μου αστραπιαία πέταξε στους Έλληνες στρατιώτες το 1922 στην Αλμυρά έρημο και την αφάνταστη ταλαιπωρία τους.

Μετά από σαράντα ακριβώς λεπτά, περνούσαμε πάνω από τον Εύξεινο Πόντο. Την τρίτη μεγαλύτερη  θάλασσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, μετά τη Μεσόγειο και τη Βαλτική. Αφιλόξενη θάλασσα,  «Άξενος Πόντος» που για να τον εξευμενίσουν οι Έλληνες ναυτικοί που τον διέπλεαν, κατ’ ευφημισμόν τον είπαν «Εύξεινο». Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς, ατενίζοντας από ψηλά τα παράλιά του; Tις ανθούσες ελληνικές αποικίες που, όπως λέει ο Πλάτωνας(21), ήταν όλες γύρω από τον Πόντο, όπως οι βάτραχοι γύρω από τη λίμνη; Τη Σινώπη, την Αμισό, την Τραπεζούντα, το Παντικάπαιο, την Ολβία, τη Φαναγόρεια, την Ίστρια, τη Μεσημβρία, κ.α. Ή την αργοναυτική εκστρατεία με την «Αργώ» και το χρυσόμαλλο δέρας στην Κολχίδα;  Ή, ακόμη, την Ιφιγένεια που τη βρήκε ο Ορέστης στη χώρα των Ταύρων, όπου την πήρε η θεά Άρτεμις για να τη φέρει ιέρεια στον ναό της; Από τα αρχαιολογικά ευρήματα, φαίνεται ότι η περιοχή κατοικήθηκε  τον 7^ο π.Χ. αιώνα. Μάλιστα, ιδρυτής της Σινώπης θεωρείται ο Αυτόλυκος, μέλος της Αργοναυτικής εκστρατείας. Το βόρειο μέρος της Μικράς Ασίας, που λέγεται και Πόντος, φιλοξένησε την αυτοκρατορία των Κομνηνών, που ίδρυσαν την αυτοκρατορία της Τραπεζούντας.

Πέρασαν πενήντα λεπτά μέχρι να περάσει το αεροπλάνο πάνω από τον Εύξεινο Πόντο ή τη Μαύρη Θάλασσα, και να δούμε τη γη της Κριμαίας. Αμέσως, όλα άλλαξαν. Γη καταπράσινη, βουνοκορφές και απέραντες καλλιεργημένες εκτάσεις. Κι ύστερα ήρθαν τα μεγάλα ποτάμια με τους παραποτάμους τους. Τρία ποτάμια εκβάλλουν στη Μαύρη Θάλασσα που ονομάστηκε έτσι από το χρώμα των νερών της, επειδή σε σύγκριση με τη Μεσόγειο δεν έχει τόσο γαλάζιο χρώμα. Αυτός που βλέπουμε εμείς πρέπει να είναι ο Δνείπερος ποταμός που διασχίζει το Κίεβο. Τελικά, μετά από άλλα πενήντα λεπτά πάνω από τη χερσόνησο της Κριμαίας και την Ουκρανία, προσγειωθήκαμε στο αεροδρόμιο του Κιέβου. Το ταξίδι διήρκεσε δύο ώρες και σαράντα λεπτά συνολικά.

Τη χαρά, όμως, του υπέροχου ταξιδιού μέχρι το Κίεβο, τη διασκόρπισε η ταλαιπωρία που μας επιφύλαξε η εταιρεία που θα μας έπαιρνε στη Συμφερούπολη της Κριμαίας. Ήταν και ο τελικός του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου (EURO), μεταξύ Ισπανίας-Ιταλίας. Όλα τα χωράφια μέσα στο αεροδρόμιο ήταν γεμάτα από αεροπλάνα που ήρθαν για τον αγώνα. Τέλος πάντων, μετά από μεγάλη καθυστέρηση, επιτέλους φτάσαμε στη Συμφερούπολη. Ήταν ένα ταξίδι μιας ώρας και πέντε λεπτών. Βγαίνουμε, χωρίς διατυπώσεις, αφού παρόλη την ανεξαρτησία της Κριμαίας, στην ουσία ανήκει στην Ουκρανία.

Έξω από το αεροδρόμιο, εικόνες του Χριστού, της Παναγίας και άλλων Αγίων. Οι πολύχρονες διώξεις δεν ξερίζωσαν από την ψυχή αυτού του λαού τη μεγάλη του πίστη, ενώ οι ανθρώπινες κοσμοθεωρίες του υλισμού και του αθεϊσμού κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος, σαν χιονοστιβάδα. Τελικά, η Ορθοδοξία νίκησε, ο Θεός επέστρεψε και πάλι στη γη της Κριμαίας. 

Επίσης, έξω από το αεροδρόμιο, γυναίκες πουλούν ολόφρεσκα φρούτα, λαχταριστά και ζουμερά. Παίρνουμε ένα ταξί και κατευθυνόμαστε για το ξενοδοχείο Μόσχα. Μας ζήτησε 150 γρίβνα, δηλαδή 15 ευρώ. Κανονική τιμή. Η διαδρομή έξω από την πόλη είναι εξαίσια, χωράφια πνιγμένα στο πράσινο, μεγάλες λεωφόροι τριπλής κατεύθυνσης που στεφανώνονται ολόγυρα από πανύψηλα δέντρα. Μια ανοικτοσύνη παντού, που ανοίγει και πλαταίνει την ψυχή. Ευφραίνεται το είναι μας με τη λουλουδιασμένη ατμόσφαιρα.

Σύντομα, όμως, μας πνίγει η μιζέρια και η ασκήμια των πολυκατοικιών της σοβιετικής εποχής, αψευδείς μάρτυρες της εξαθλίωσης αυτού του δύστυχου λαού που από την καταπίεση του τσαρισμού, έπεσε στη λαίλαπα του κομουνισμού. Κτήρια ασυντήρητα, κακόμοιρα, που κραυγάζουν τη φθορά, την έλλειψη φροντίδας, τη ματαίωση. Βεβαίως, η ίδια εικόνα επικρατεί και σε άλλες πόλεις του πρώην ανατολικού μπλοκ, εδώ, όμως, είναι πιο κραυγαλέα. Κι εδώ στην Κριμαία ισχύει αυτό που διάβασα κάποτε: ότι το μόνο που είχαν να δείξουν οι κομουνιστές σε αυτές τις χώρες ήταν όσα τους χάρισε απλόχερα η φύση και όσα τους κατέλειπε η ματαιοδοξία των τσάρων.

Γιώργου Μιχαηλίδη                                                  

 Άγιοι Έρωτες

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΧΡΟΝΙΑ

Μυθιστόρημα

Εκδόσεις του Αυγούστου

2000

Τα «Μεγάλα Χρόνια» του Ελληνισμού ήταν στις αρχές του 20^ου αιώνα, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, όταν ο Ελληνισμός, κάτω από τη φωτισμένη καθοδήγηση του Ελευθέριου Βενιζέλου, μεγαλούργησε και προχώρησε ακάθεκτος στην υλοποίηση του οράματος των «δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών», ενσωματώνοντας στον εθνικό κορμό αλύτρωτες περιοχές του Ελληνισμού.

«Αυτή η απηύδηση από αδικίες και κατατρεγμό που μοιάζει να είναι το πεπρωμένο του ελληνικού λαού από τις απαρχές της Ιστορίας ως σήμερα, είναι ο καημός της Ρωμιοσύνης». Γιώργος Σεφέρης

Κέντρο της αφήγησης αυτού του μυθιστορήματος του Γιώργου Μιχαηλίδη είναι η Ιστορία, που τη χαρακτηρίζει «ως τέναγος που μέσα του βυθίζονται ζωές, ακόμη και έθνη, που προχωρά με άπειρες μεταμφιέσεις και μεταμορφώσεις». Η Ιστορία και οι Άνθρωποι. Οι άνθρωποι με τις λαχτάρες και τους πόθους τους, τα πάθη και τους έρωτές τους, τις ατυχίες και τους καημούς τους, τα βάσανα και τις οδύνες τους.

Για να γράψει αυτό το μυθιστόρημα, ο συγγραφέας ταξίδεψε, όπως αναφέρει στον πρόλογό του, πολύ, επισκέφθηκε τους τόπους που έζησαν ή πολέμησαν οι ήρωές του, διάβασε βιβλία και αφηγήσεις, έσκυψε πάνω από σκονισμένες φωτογραφίες… Το μυθιστόρημα χωρίζεται σε επτά μέρη: Φωτεινή, η κεντρική ηρωίδα γύρω από την οποία υφαίνεται ο καμβάς της ιστορίας μας, η οικογένεια Ζυγομαλά, Οδησσός, Ο πόλεμος, η μάχη της Αετοράχης, Η μεγάλη χίμαιρα, και Ένα φάντασμα πλανιέται επάνω από την Ευρώπη.

Η αφηγηματική τεχνική στο έργο «Άγιοι Έρωτες» του Γιώργου Μιχαηλίδη έχει ως πρώτο χαρακτηριστικό της ότι υπάρχουν δύο αφηγητές που ο ένας δίνει τη σκυτάλη στον άλλο: Ο Αντρέας Σταφυλοπάτης και ο Περικλής Ζυγομαλάς που συμπληρώνει ο ένας τον άλλο. Και οι δύο είναι πρωτοπρόσωποι αφηγητές, που επειδή συμμετέχουν και στα γεγονότα ως βασικοί πρωταγωνιστές λέγονται και «ομοδιηγητικοί».

Ταυτόχρονα, ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής δίνει τη θέση του στον τριτοπρόσωπο, παντογνώστη αφηγητή, με εσωτερική εστίαση, αφού γνωρίζει όχι  μόνο τα εξωτερικά γεγονότα μα και τις μύχιες σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων του. Δεν λείπουν, βέβαια, σε όλο το μυθιστόρημα και οι κορυφώσεις, η ένταση, η τραγικότητα.

Κεντρική ηρωίδα με την οποία ξεκινά και το μυθιστόρημα είναι η Φωτεινή, ένα ορφανό, ντελικάτο κοριτσάκι, που αρνείται να υποταχτεί στη μοίρα του και, σαν τον Δαμιανό στην «Αργώ» του Γιώργου Θεοτοκά, θέλει «να μάθει γράμματα». Η φιλομάθειά της θα τη συνοδεύει σε όλη τη ζωή της και, όταν, θα ευλογηθεί με πλούτο, θα αποκτήσει μια από τις μεγαλύτερες και σπουδαιότερες βιβλιοθήκες για τις σλαβικές γλώσσες, στην οποία θα αφήσει διαχειριστή τον Περικλή Ζυγομαλά.

Στα δεκαπέντε της θα συναντηθεί με τον Αντρέα Σταφυλοπάτη, έναν «περατή», όπως λέγονταν τότε εκείνοι που οδηγούσαν τα καραβάνια όσων θα ξενιτεύονταν από την Ελλάδα για τις χώρες της Ευρώπης, αλλά το καραβάνι θα αποδεκατιστεί από Βούλγαρους κομιτατζήδες, την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, λόγω ενός προδότη που περίμεναν να τους προστατεύσει στο ταξίδι τους… Θα γλυτώσουν μόνο η Φωτεινή, ο Αντρέας και ο Δήμος Κρανιάς, ένα μεγάλο παλληκάρι.

Ο Αντρέας και η Φωτεινή, ερωτευμένοι, θα καταλήξουν στην Οδησσό, όπου η Θεία Πρόνοια και ένα σεντούκι γεμάτο χρυσάφι που έφεραν οι πέντε ανύπαντρες αδελφές του από την Ήπειρο, θα τους βοηθήσει να αποκτήσουν το δικό τους οινοποιείο. Έτσι, ο Αντρέας θα γίνει ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους της πόλης, ενώ η Φωτεινή θα συνεχίσει τη μόρφωσή της και θα γίνει μια πανέμορφη, δραστήρια και φιλάνθρωπη κυρία, κυρίως, μετά από τέσσερα χρόνια, μόλις άρχισε ο Α΄Βαλκανικός Πόλεμος το 1912 και ο Αντρέας μαζί με άλλους εθελοντές θα κατέβει στην Ελλάδα για να πολεμήσει τους Τούρκους, μα ενδόμυχα ήθελε να εκδικηθεί τους Βουλγάρους για το κακό που του έκαναν.

Στον πόλεμο ο Αντρέας θα συναντηθεί με τον αδελφό της Φωτεινής, τον Γεράσιμο Λένη, που είναι βοηθός του υπιάτρου του ελληνικού στρατού Περικλή Ζυγομαλά, γιου του πλουσιότερου τραπεζίτη της εποχής από την Πόλη, του Αμβρόσιου Ζυγομαλά. Σε όλες τις μάχες ο Γεράσιμος προστατεύει τον Αντρέα Σταφυλοπάτη, γιατί του έγραψε η αδελφή του και του άφησε ευχή και κατάρα να της τον κρατήσει ζωντανό.

 Ο συγγραφέας περιγράφει με πολύ παραστατικό τρόπο τις μάχες, τις κακουχίες, τα κρυοπαγήματα, το κόψιμο ποδιών, τους νεκρούς, τη γενναιότητα των απλών φαντάρων, μα και την προκλητική αδιαφορία των ανωτέρων τους. Απομυθοποιούνται, εξάλλου, πολλά πρόσωπα και γεγονότα, ενώ σε πολλά σημεία υπάρχει η ειρωνεία και ο σαρκασμός. Ο αναγνώστης νιώθει ένα ρίγος από τη φρίκη του πολέμου και τις σκηνές αλλοφροσύνης. 

Ταυτόχρονα, όμως, νιώθει και μεγάλη εθνική περηφάνια, όταν, μετά από 482 χρόνια σκλαβιάς, η Θεσσαλονίκη επιτέλους απελευθερώνεται.

«Η Θεσσαλονίκη, που έφτασε κάποτε να διεκδικήσει και τη θέση της Βασιλεύουσας, ήταν πάντα στην Ιστορία όλης της Μακεδονίας, «πρωτεύουσα και μήτηρ». Ευανδρής και περηφανής, των άλλων υπερτερούσα ασυγκρίτως, η πάνυ λαμπρόν φαίνουσα από ουρανόν, η μεγίστη και πολυάνθρωπος, η πρεσβυτάτη και λαμπροτάτη, η Θεόσωστος, η μαρτυροφύλακτος και αγιοφύλακτος πόλις, η αρχαιοτέρα της Κωνσταντινουπόλεως, η έχουσα τα πρεσβεία απέναντι στη Βασιλεύουσα, αυτή τη Θεσσαλονίκη ο Βενιζέλος αγωνιούσε να ξαναδώσει στην Ελλάδα, και ο Κωνσταντίνος ανιστόρητος, ξένος, προτιμούσε τη Φλώρινα και το Μοναστήρι».

Στις εκδηλώσεις για την απελευθέρωση, ο υπίατρος Περικλής Ζυγομαλάς ερωτεύεται κεραυνοβόλα την κυρία Αριστέα Στράγγελ, που ήταν σύζυγος αξιωματικού που ανήκε στον κύκλο του διάδοχου Κωνσταντίνου, και αυτή, βέβαια, θα τον αγαπήσει παράφορα, γιατί ήταν πολύ δυστυχισμένη στον γάμο της, αφού την εξανάγκασαν οι δικοί της να τον κάμει για να αποφύγουν την οικονομική καταστροφή.

 Στο τέλος του μυθιστορήματος αναφέρεται και η επιστράτευση που έγινε στην Οδησσό με την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως και οι σοσιαλιστικές ιδέες που άρχισαν να κυκλοφορούν και στην Αθήνα.

Συμπερασματικά, σ’ αυτό το μυθιστόρημα, οι ήρωες μέσα στη δίνη του Μακεδονικού Αγώνα, των Βαλκανικών και του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα συναντηθούν και «θα ανακαλύψουν αλήθειες, θα προκαλέσουν τη μοίρα τους και θα ζήσουν Άγιους Έρωτες. Γιατί Άγιος είναι ο έρωτας των ανθρώπων για την πατρίδα, για τη γνώση, για την αξιοπρέπεια, για τους άλλους ανθρώπους, για την ίδια τη ζωή». 

Αναμφίβολα, μου άρεσε το μυθιστόρημα «Άγιοι Έρωτες» του Γιώργου Μιχαηλίδη, γιατί πρωτίστως λατρεύω την Ιστορία. Ο συγγραφέας, όμως, καταφέρνει να συγκεράσει τα ιστορικά γεγονότα, με ένα πολυπρόσωπο έργο, με ρέουσα αφήγηση, με ζωντανούς διαλόγους, με εσωτερικούς μονολόγους, με πολλά πρωτότυπα στοιχεία, ενώ κυριαρχεί και το ερωτικό στοιχείο, που τις πιο πολλές φορές είναι αγνό και ευλογημένο.

Βεβαίως, δεν φωτίζει όλους τους χαρακτήρες το ίδιο, κάποιοι, όπως η Φωτεινή και ο Ανδρέας ή ο Περικλής, αναλύονται διεξοδικά, έχουν υπόσταση, γίνονται οικεία πρόσωπα, φαίνονται συμπαγή και ολοκληρωμένα. Κάποιοι άλλοι, μπορώ να πω, χαρακτήρες είναι πολύ επίπεδοι, μονοδιάστατοι, δεν αναλύονται όσο θα χρειαζόταν για να τους κατανοήσουμε.

Επιπρόσθετα, στο τέλος, σαν να κάνει διαφήμιση μιας ιδεολογίας που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όλη την εθνική μεταρσίωση που μας έκανε να νιώσουμε με τους Βαλκανικούς Πολέμους!