Τάμα στον Άγιο Λουκά τον Ιατρό-Μέρος 7ο

Ξενάγηση στο Κίεβο

Ξεκινήσαμε την ξενάγηση της πόλης με τον οδηγό που είχαμε από το ξενοδοχείο. Αρχικά, μας ενημέρωσε ότι τη μέρα αυτή που εμείς γιορτάζουμε την Αγία  Κυριακή, αυτοί έχουν την εορτή της Αγίας Ioannas Koupala, που σημαίνει αυτή που κολυμπά, και είναι μεγάλη γιορτή. 

Πρώτος σταθμός μας η εκκλησία του Αγίου Βλαδιμήρου, όπου προσκυνάμε το λείψανό του μέσα στη λάρνακα, ενώ στην άλλη πλευρά του ναού υπήρχε και το λείψανο ενός άλλου Αγίου. Κόσμος πολύς στην εκκλησία.

Μας κάνει και πάλι εντύπωση η μεγάλη ευλάβειά τους.

Στη συνέχεια, βλέπουμε τον έφιππο κοζάκο, 

τη γέφυρα “Golden Gate», 1540 χρόνων, 

και φτάνουμε στην Αγία Σοφία, την παλαιότερη εκκλησία της ρωσικής Ορθοδοξίας,  που μας εντυπωσιάζει με τους χρυσούς θόλους της. 

Είναι ένα κτηριακό συγκρότημα, ένα ιστορικό και θρησκευτικό μνημείο, περιτριγυρισμένο από τοίχους, όπου κόβουμε εισιτήριο για να την επισκεφτούμε. 

Έξω, στην πλατεία μπροστά από την εκκλησία, είναι το έφιππο άγαλμα του εθνικού τους ήρωα Μπογκντάν Χμελνίτσκι, επαναστάτη, αρχηγού των Κοζάκων. 

Έξω από την εκκλησία

Γυρίζουν ταινία στην πλατεία

Μπαίνουμε μέσα στον περιτριγυρισμένο χώρο. Θαυμάζουμε απέξω την εκκλησία, και ακούμε και έναν κύριο που παίζει ένα παραδοσιακό ουκρανικό όργανο και τραγουδά. Μας είπε ότι λέγεται bandura.

Στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας νεαροί και νεαρές, φοιτητές Σχολής Καλών Τεχνών ζωγραφίζουν.

Η εκκλησία, που από το 1990 περιλαμβάνεται στον κατάλογο της Ουνέσκο, διαθέτει αρχαία μωσαϊκά και φρέσκο του 11^ου αιώνα. Οι εργασίες συντήρησης του Καθεδρικού Ναού άρχισαν το 1934. Επίσης, υπάρχουν τοιχογραφίες του 17^ου και 18^ου αιώνα που έχουν καλλιτεχνική αξία και διατηρούνται πολύ καλά, γιατί στον ναό υπάρχουν άριστες κλιματολογικές συνθήκες. Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι γραμμένες σε πινακίδες μέσα στον ναό.

Δίπλα στην Αγία Σοφία διεξήχθη αρχαιολογική έρευνα. Σήμερα, εδώ λειτουργεί ένα σπουδαίο επιστημονικό κέντρο, «The Preserve», με συνέδρια, εκδόσεις βιβλίων, δημοσιεύσεις άρθρων, καταλόγων κ.α. Την Αγία Σοφία επισκέφθηκε και ο Υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας που υπέγραψε το βιβλίο επισκεπτών.

Αξιόλογη, εξάλλου, είναι και η πόρτα του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας από χαλκό, που ανήκει στο ουκρανικό μπαρόκ, τέλη 17^ου-αρχές 18^ου αιώνα, επί εποχής του Μητροπολίτη Varlaam Yasinsky (1690-1707). Η πόρτα έχει έξι εικόνες αγγέλων(τρεις από τη μια πλευρά και τρεις από την άλλη), με διάφορα σχέδια.

 Στον ναό υπάρχει, επίσης, και η μαρμάρινη Σαρκοφάγος του Πρίγκιπα Yaroslav The Wise, του Σοφού, με δύο σταυρούς και άλλα χαραγμένα σχέδια. Κόσμος πάρα πολύς, με τις ξεναγούς να συνωστίζονται με τις ομάδες τους σε κάθε γωνιά του ναού.

Εκτός από τον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σοφίας, το συγκρότημα αποτελείται και από τον Πύργο της Καμπάνας(Bell Tower), τον φούρνο, την κατοικία του Μητροπολίτη, τις Ιερές Πόρτες(Holy Doors) που καταστράφηκαν το 1930, και το παρεκκλήσι του Ιβάν Μαζέπα (1687-1708).

Αφήνουμε την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, εντυπωσιασμένοι από όσα είδαμε, και από το αυτοκίνητο βλέπουμε την εκκλησία του Αγίου(Αποστόλου) Αντρέα η οποία κτίστηκε από τον αρχιτέκτονα των ανακτόρων της Αγίας Πετρούπολης Ραστρέλι(1749-1754), με εντολή της αυτοκράτειρας Ελισάβετ, της κόρης του Μεγάλου Πέτρου. Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτήρια σε ρυθμό μπαρόκ στην Ουκρανία.

Συνεχίζουμε στο πάρκο Gallery, όπου οι νεόνυμφοι βγάζουν φωτογραφίες, 

στο Ιστορικό Μουσείο, βλέπουμε το άγαλμα της Πριγκίπισσας Όλγας, περνάμε από την Ακαδημία και το Υπουργείο Εξωτερικών, από την εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ 

και καταλήγουμε στην πλατεία Ανεξαρτησίας, της Φιλαρμονικής, στην αρχή της κύριας οδού του Κιέβου, της Kreshchatic.

 Απέναντι, η ματιά μας πέφτει στο ξενοδοχείο Ουκράνια, της σοβιετικής εποχής.

Συνεχίζουμε την περιήγησή μας, περνώντας μπροστά από την Προεδρική Κατοικία. 

Πρόεδρος είναι ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς  που τον θεωρούν αυταρχικό. Είπαμε στον οδηγό μας ότι το προηγούμενο απόγευμα στη βόλτα μας στην κεντρική λεωφόρο, είδαμε στην άκρη του δρόμου ένα μεγάλο περίπτερο της ηγέτιδας της  αντιπολίτευσης της κ.Τζούλιας Τιμοσένκο, όπου έγραφε ότι νοσηλεύεται φρουρούμενη στο νοσοκομείο, και από εκεί έδωσε συνέντευξη σε άγγλο ανταποκριτή μιας εφημερίδας στην οποία καταγγέλλει τον Πρόεδρο ως δικτάτορα. Ο άνθρωπος συμφώνησε αμέσως. Η Τιμοσένκο καταδικάστηκε τον Οκτώβριο του 2011 σε επταετή κάθειρξη για κατάχρηση εξουσίας.

Πολύ κοντά στην Προεδρική Κατοικία βρίσκεται ένα εντυπωσιακό κτήριο του 1934 που στεγάζει την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας. 

Προχωρώντας, 

βλέπουμε τις αγελάδες που γυρίζουν την Ευρώπη, το κτήριο της Βουλής, φωτογραφία της κ. Τιμοσένκο, της αρχηγού της πορτοκαλί επανάστασης, και καταβαίνουμε από το αυτοκίνητο στο Marienski Palace που βρίσκεται στο ομώνυμο μεγάλο πάρκο.

Δυστυχώς, το φωτογραφίζουμε μόνο απ’ έξω, γιατί το επιδιορθώνουν.

Το Παλάτι Μαριήνσκι κτίστηκε από την Αυτοκράτειρα Ελισάβετ, την κόρη του Μεγάλου Πέτρου, σε τόπο που επέλεξε η ίδια και πάλι από τον αρχιτέκτονα Ραστρέλι, σε στυλ μπαρόκ στα 1750-1755, μέσα στο πάρκο που είχε γίνει πιο πριν στα 1743.

Παλάτι Μαριήνσκι

 Συνήθως χρησιμοποιείται ως κρατική κατοικία, όπου πραγματοποιούνται συναντήσεις με επίσημες αντιπροσωπείες ξένων χωρών καθώς και σύνοδοι κορυφής.

Πάρκο Μαριήνσκι

Θα ήθελα να αναφέρω κάποια στοιχεία γι’ αυτή την Αυτοκράτειρα της Ρωσίας. Λεγόταν Ελισάβετ Πέτροβνα(1709-1761) και ήταν κόρη του Μ. Πέτρου και της Αικατερίνης Α΄. Η περίοδος της βασιλείας της, χαρακτηρίζεται, στον εξωτερικό τομέα, από την αντίδραση κατά των Γερμανών και από την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Γαλλία. Ίδρυσε ακόμη στη Μόσχα Θεολογική Ακαδημία, Πανεπιστήμιο, Ακαδημία Καλών Τεχνών, καθώς επίσης και το Ρωσικό Εθνικό θέατρο. Ήταν έξυπνη και καλλιεργημένη, είχε ανθρωπιστικά αισθήματα και γι' αυτό ονομάστηκε Ευσπλαχνική.

Ξαναμπαίνουμε στο αυτοκίνητο και σχολιάζουμε τις πολύχρωμες κορδέλες που βάζουν στα αυτοκίνητά τους στους γάμους. Συνεχίζουμε τη βόλτα μας και βλέπουμε το μνημείο για τον στρατιώτη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ένα άλλο για τους στρατιώτες του Αφγανιστάν. Εκείνο, όμως, που αληθινά άξιζε τον κόπο ήταν η Περτσέρσκαγια Λαύρα του Κιέβου,

 το μοναστηριακό συγκρότημα, ένα καταπληκτικό έργο παλιάς Ρωσικής αρχιτεκτονικής, χτισμένο στον 11^ο αιώνα, με τις Κατακόμβες.

 Από μακριά λάμπουν στον ήλιο οι χρυσοί θόλοι των εκκλησιών. Είναι κτισμένη στους λόφους Pechersk  και είναι από τα πιο όμορφα και αρχαία μέρη του Κιέβου. 

Η θέα από δω είναι πανοραμική και ασύλληπτη. Κάτω απλώνεται νωχελικά και κυλά τα νερά του ο Δνείπερος ποταμός.

Κοντά στη Λαύρα βρίσκεται και το Εθνικό Μουσείο, ένα Μνημείο για τα θύματα των λιμών στην Ουκρανία, που εγκαινιάστηκε στις 8 Ιουλίου του 2009. 

Στην είσοδο του Εθνικού Μουσείου υπάρχουν δυο αγάλματα «Οι Άγγελοι της Θλίψης», οι συμβολικοί φρουροί των ψυχών των θυμάτων των λιμών. Το κτήριο είναι σε σχήμα κεριού και λέγεται «Το κερί της Μνήμης»(The Candle of Memory).

Στη μικρή πλαταιούλα, «The Millstones of Destiny» υπάρχει το άγαλμα ενός κοριτσιού αποστεωμένου με το όνομα «Θλιβερή θύμηση της παιδικής ηλικίας»(Sad memory of childhood). Στα χέρια του, αυτό το κοριτσάκι που λιμοκτονεί κρατά πέντε στάχυα. Είναι το σύμβολο αυτού που λέγεται «Νόμος των πέντε σταχυών».(Law of five ears).

Κατεβαίνουμε στο υπόγειο «Hall of Memory» όπου μέσα από φωτογραφίες, διάφορα ενθυμήματα, και κυρίως μέσα από τις αφηγήσεις όσων επέζησαν που προβάλλονται σε ένα βίντεο, νιώθεις να διαπερνά ένα ρίγος το κορμί σου και διερωτάσαι πώς κατάφεραν να επιζήσουν οι άνθρωποι από αυτόν τον εφιάλτη που συνέβη κατά τη διάρκεια του 20^ου αιώνα αρκετές φορές. 

Στον νου μας έρχονται και οι σκηνές από την πείνα την περίοδο της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα.

Ο Ουκρανικός λαός πέρασε τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, τον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ μπολσεβίκων και υποστηρικτών του Τσάρου, τη βίαιη κολεκτιβοποίηση. Και δεν έφταναν μόνο αυτά, μετά το πέρας του εμφυλίου, επειδή οι ουκρανοί ήταν με το μέρος των αντεπαναστατών, τους στέρησαν την τροφή, και ήλθε ο λιμός του 1921-1922 και αργότερα του 1932-1933.

Τα βάσανά των Ουκρανών, όμως, συνεχίστηκαν και την τριετία 1936-1939 από τη σταλινική εξουσία, την περίοδο που έμεινε γνωστή ως η περίοδος του «Μεγάλου Τρόμου». Ήλθε ύστερα η ναζιστική κατοχή που προκάλεσε την πείνα του 1946-47, και πολλή καταπίεση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου ξέρουμε ότι η οργή του αιμοσταγούς και παρανοϊκού δικτάτορα της τότε υπερδύναμης ΕΣΣΔ ξέσπασε κατά των Ουκρανών.

Ανάβουμε το κερί μας στη μνήμη των θυμάτων των λιμών και θυμόμαστε συνειρμικά και τα δικά μας θύματα των πολέμων. Είμαστε λαός που πόνεσε πολύ, γι’ αυτό ξέρουμε να σεβόμαστε και να τιμούμε τις θυσίες των συνανθρώπων μας. Ειλικρινά, λυπηθήκαμε πάρα πολύ αυτόν τον λαό που πέρασε τα πάνδεινα, αλλά και θαυμάσαμε το υπέροχο ήθος του.      

Εδώ στο «Hall of Memory», μπορούν οι Ουκρανοί να βρουν τους συγγενείς τους στο Εθνικό Βιβλίο Μνήμης των θυμάτων του Λιμού του 1932-33(holodomor).

Φεύγοντας από το Εθνικό Μουσείο, φιλοσοφούμε πάνω στη μοίρα των ανθρώπινων όντων. Πόσοι και πόσοι απάνθρωποι δικτατορίσκοι θεωρούν τους ανθρώπους κτήμα τους; Για πόσους η ανθρώπινη ζωή είναι αμελητέα; Πότε οι άνθρωποι θα πάψουν να πονούν και να υποφέρουν; Πότε οι άνθρωποι δεν θα πιάσουν τον παλιό δόλο των θεών, σύμφωνα με τον Σεφέρη; 

Μαζί μου έχω τα λόγια που αφιέρωσαν οι Ουκρανοί σε έναν διάσημο πολιτικό της Νορβηγίας, τον Fridt Sof Nansen που πήρε Βραβείο Νόμπελ το 1922, γιατί βοήθησε τους πεινασμένους Ουκρανούς: «For long-term efforts in lending a hand to defenseless».

Λίγο η θλίψη που μας κατέκλυσε μετά την επίσκεψη σε έναν τέτοιον τόπο μαρτυρίου, λίγο η ζέστη με την υγρασία που ήταν ανυπόφορες,  μας έκαναν να μην αναζητήσουμε φαγητό, αν και πήγε τρεις και μισή η ώρα. Έτσι, καθίσαμε σε ένα καφεζαχαροπλαστείο στην οδό του ξενοδοχείου μας, στην Prorizna, όπου είχε εξαίσιο παγωτό, αλλά η πωλήτρια ήταν εξαιρετικά φειδωλή στο να βάζει μέσα στη φόρμα παγωτό.

Αργά το απόγευμα, μετά τις βόλτες μας, καταλήξαμε σε ένα παραδοσιακό εστιατόριο, στη γειτονιά μας και πάλι, το KORCHMA, TARAS  BULBA, και στη μέση ένα κεφάλι ξυρισμένου Κοζάκου, με ένα τσουλούφι στην κορυφή του κεφαλιού, και έναν «αρειμάνιο μύστακα». Την ίδια εμφάνιση είχε και ένας κύριος που υποδεχόταν τον κόσμο στο μαγαζί και φωτογραφιζόταν με τους πελάτες. Όλα δε τα γκαρσόνια, αγόρια και κορίτσια ήταν ντυμένα με τις παραδοσιακές στολές τους, πολύχρωμες και πολύ χαρούμενες. Μας άρεσε το φαγητό του, στέικ και σνίτσελ, αλλά την παράσταση έκλεψε η παραδοσιακή σαλάτα Olivye with chicken, που τελικά αποδείχτηκε ότι είναι σαν τη ρωσική σαλάτα που ξέρουμε.

Όσον αφορά δε το όνομα του εστιατορίου, όλοι θυμόμαστε την ταινία με τον Τόνυ Κέρτις (1962), που ήταν βασισμένη πάνω στη ρομαντική ιστορική νουβέλα του Νικολάι Γκόγκολ «Taras Bulba»(1835). Αφηγείται την ιστορία ενός Κοζάκου, του Taras Bulba, και των δύο γιων του, του Αντρέι και του Ostap. Οι γιοι του σπούδασαν στην Ακαδημία του Κιέβου και όταν επέστρεψαν στην πατρίδα τους αποφάσισαν με τον πατέρα τους να κάνουν ένα ταξίδι στη Νότια Ουκρανία. Εκεί με άλλους Κοζάκους θα συμμετάσχουν σε έναν πόλεμο κατά της Πολωνίας.

Άφησα για το τέλος μια έκπληξη που είχαμε στο Κίεβο.

Το ξενοδοχείο μας ήταν δίπλα ακριβώς από ένα ιατρικό κέντρο που είχε την ονομασία «Αρχιεπίσκοπος Λουκάς». Τέτοια σύμπτωση;

Αποχαιρετήσαμε το Κίεβο την Κυριακή το πρωί, μετά από μια σύντομη στάση σε ένα Mall, ενθουσιασμένοι, γιατί γνωρίσαμε έστω και για λίγο μια μεγάλη χώρα που προσπαθεί μετά τις τραγικές ιστορικές περιπέτειες του παρελθόντος να μπει σε τροχιά ανάπτυξης, αλλά η διαφθορά των αξιωματούχων και όχι μόνο, η έλλειψη πραγματικής δημοκρατίας, μαζί με τις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες, δεν την αφήνουν. Από τον κομμουνισμό έπεσαν σε έναν ακραίο καπιταλισμό. Κι όπως πολύ προσφυώς είπε ο οδηγός μας: «Παλιά είχαμε έστω λίγα λεφτά, αλλά δεν είχε πράγματα στα ράφια των καταστημάτων για να αγοράσουμε. Σήμερα που τα καταστήματα έχουν γεμίσει, δεν έχουμε λεφτά για να αγοράσουμε».

Εκείνο που αποκομίσαμε ως εντύπωση, ζώντας για λίγο στο κέντρο του Κιέβου, είναι ότι, ενώ ο περισσότερος κόσμος ζει στην ένδεια, υπάρχει μια ελίτ, οι πρώην κομμουνιστές μαζί με πολλούς τυχοδιώκτες, ατσίδες, αεριτζήδες και καταφερτζήδες, που είναι πολυεκατομμυριούχοι, και νέμονται τον πλούτο που ανήκει σε όλους.  Αυτοί ζουν σε απίστευτη χλιδή και πολυτέλεια.

Δεν θα μπορούσα, όμως, να μην αναφέρω και τον θαυμασμό μας για την ομορφιά που αντίκρισαν τα μάτια  μας σ’ αυτή τη χώρα. Πανύψηλες καλλονές, μοντέρνες, ντυμένες προκλητικότατα, παρήλαυναν σαν σε πασαρέλα μπροστά μας στο κέντρο της πόλης. Άλλα ήθη. Η «Αιδώς», η «ευπρέπεια» και η «κοσμιότητα» μου φαίνεται ότι είναι άγνωστες σ’ αυτές τις γυναίκες. Μα και τα αγόρια δεν πάνε πίσω σε ομορφιά!

Kαταληκτικά, το Κίεβο είναι η πόλη που έζησε τα παιδικά, εφηβικά και φοιτητικά του χρόνια ο Αρχιεπίσκοπος Λουκάς. Μικρός όταν ήταν του άρεσε να επισκέπτεται τα άγια λείψανα στη Λαύρα του Κιέβου. Εμείς, όλες τις μέρες που ζήσαμε εδώ, συνεχώς τον είχαμε στην καρδιά και το μυαλό μας, στις προσευχές μας. Ας ευχηθούμε η μεγάλη καρδιά του, που τόσο έπασχε για τους συνανθρώπους του, να λυπηθεί τον λαό του και να τον βοηθήσει να βρει τον δρόμο του.
Εμείς είμαστε σίγουροι ότι ξέρει πότε θα είναι η ώρα! 

 

Η Γενιά του Εγώ

19 Οκτωβρίου, 2012 — vatopaidifriend4

Οταν ήταν παιδιά τους έλεγαν ότι είναι οι καλύτεροι. Σήμερα παίρνουν αντικαταθλιπτικά γιατί αισθάνονται ότι δεν ανταποκρίνονται στην εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Ποιoς φταίει;

Εδώ και μερικές δεκαετίες τα παιδιά του δυτικού κόσμου μεγαλώνουν με κανακέματα και επαίνους και διαρκείς τονωτικές ενέσεις του Εγώ τους σε μια καλών προθέσεων προσπάθεια ενίσχυσης της αυτοεκτίμησής τους. Πού οδήγησε αυτό; Στην εμφάνιση μιας γενιάς που αν και επισήμως ονομάζεται Γενιά Υ (ως διάδοχος της Γενιάς Χ), τώρα διεκδικεί τον καθόλου κολακευτικό τίτλο της «Γενιάς του Εγώ». Οι εκπρόσωποί της εμφανίζονται εγωκεντρικοί και νάρκισσοι, έχουν υπερτιμημένη άποψη για τον εαυτό τους και διακατέχονται από υπερβολικά υψηλές και έξω από τις δυνατότητές τους προσδοκίες, με αποτέλεσμα να «λυγίζουν» ευκολότερα κάτω από τις δυσκολίες της πραγματικής ζωής και να ρέπουν περισσότερο προς την κατάθλιψη. Το να σπεύσουμε να τους κατηγορήσουμε είναι εύκολο. Είναι όμως πολύ πιο εποικοδομητικό να κάνουμε μια γερή κριτική και να αναθεωρήσουμε τον τρόπο που έχουμε υιοθετήσει ως «καλύτερο» για την ανατροφή των παιδιών μας. Οι ειδικοί έχουν ήδη μπει στη διαδικασία και οι προτάσεις τους είναι πραγματικά ενδιαφέρουσες.

«Τους νέους σήμερα συνεχίζουν να τους παραχαϊδεύουν για πολύ καιρό, ενώ θα έπρεπε πολύ νωρίτερα να έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ότι δεν είναι τέλειοι». Αυτό ήταν το συμπέρασμα του HS, ενός μπλόγκερ που σχολίαζε ένα άρθρο των «New York Times» το οποίο οίκτιρε την κατάσταση της σημερινής νεολαίας. Το πρόβλημα με τα παιδιά, συνέχιζε, είναι ότι έχουν μια «παραφουσκωμένη» άποψη για τον εαυτό τους επειδή έχουν μεγαλώσει έτσι ώστε να πιστεύουν πως καθετί που κάνουν είναι αξιόλογο και σημαντικό. Δεν επρόκειτο για κάποιον γερογκρινιάρη αλλά για έναν νεαρό που έγραφε για την ίδια του τη γενιά, εκείνους που γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1980 και στο 2000 και έχουν ονομαστεί Γενιά Υ ή Γενιά του Εγώ.Οπως καταλαβαίνει κανείς από το όνομά της, η Γενιά του Εγώ έχει προσελκύσει ήδη τα πυρά. Οι εκπρόσωποί της κατηγορούνται ότι είναι κακομαθημένοι, αλαζονικοί και νάρκισσοι, ότι έχουν μια αδικαιολόγητη αίσθηση πως δικαιωματικά όλα τους ανήκουν. Οι καθηγητές παραπονούνται ότι οι σημερινοί φοιτητές απαιτούν μόνιμη προσοχή. Οι εργοδότες δυσκολεύονται να καταπιούν τα υπερδιογκωμένα εγώ των νεαρών υπαλλήλων τους, ενώ οι ψυχοθεραπευτές λένε ότι βλέπουν μια νέα γενιά ασθενών οι οποίοι έχουν κατάθλιψη επειδή δεν μπορούν να φθάσουν στο ύψος των υπερβολικών προσδοκιών τους. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το φταίξιμο βρίσκεται στους γονείς, στους δασκάλους και στους άλλους ενηλίκους οι οποίοι υπερέβαλαν στο να μεγεθύνουν την άποψη που έχουν τα παιδιά για τον εαυτό τους από τα πρώτα τους χρόνια.Οι κατηγορίες αυτές δεν βαρύνουν μόνο τη Γενιά Υ αλλά και μια ολόκληρη φιλοσοφία για την ανατροφή των παιδιών, η οποία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 και εξακολουθεί να ισχύει ακόμη. Αν είναι βάσιμες, θα πρέπει να αναθεωρήσουμε την άποψη ότι η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των παιδιών είναι ο καλύτερος τρόπος για να εξασφαλίσουμε το ότι θα εκμεταλλευθούν στο έπακρο τις δυνατότητές τους. Τι λένε λοιπόν τα στοιχεία; Είναι η σημερινή νεολαία πραγματικά πιο εγωιστική από τις παλαιότερες γενιές; Αν είναι έτσι, αποτελεί αυτό πρόβλημα; Και αν η σύγχρονη δυτική κουλτούρα της οικοδόμησης αυτοεκτίμησης είναι ένοχη, τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό;

Παραφουσκωμένο Εγώ

Ενας από τους πλέον ένθερμους επικριτές της σημερινής νεολαίας είναι η Τζιν Τουένγκι, ψυχολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας και συγγραφέας τού «Generation Me». Για να βρούμε αποδεικτικά στοιχεία υπέρ του υπερδιογκωμένου Εγώ της Γενιάς Υ αρκεί, όπως λέει, να κοιτάξουμε την ετήσια μελέτη των αμερικανών πρωτοετών φοιτητών που περιλαμβάνει 9 εκατ. φοιτητές κολεγίου. Αποκαλύπτει ότι το 52% των συμμετεχόντων του 2009 θεωρούσε πως είχε επίπεδα κοινωνικής αυτοπεποίθησης υψηλότερα από εκείνα του μέσου γενικού πληθυσμού σε σχέση με το 30% των φοιτητών που δήλωνε το ίδιο στη μελέτη του 1966. Οι σημερινοί φοιτητές επίσης αξιολογούν τη νοητική τους αυτοπεποίθηση, τις δεξιότητές τους στο να μιλούν δημόσια καθώς και τις ηγετικές τους ικανότητες περίπου κατά 50% υψηλότερα από ό,τι οι ομόλογοί τους του 1966.Η υπερβολική σημασία της αυτοεκτίμησης για τη Γενιά Υ σκιαγραφήθηκε σε ένα πείραμα το 2010. Μια ομάδα με επικεφαλής τον Μπραντ Μπούσμαν του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο στο Κολόμπους διαπίστωσε ότι οι φοιτητές έδιναν στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους – π.χ., το να πάρουν μεγαλύτερο βαθμό ή να δεχθούν μια φιλοφρόνηση – μεγαλύτερη αξία από ό,τι στις ανταμοιβές που κινητοποιούν την ανθρωπότητα από τις απαρχές της ύπαρξής της, όπως το να φάει κάποιος το αγαπημένο του φαγητό ή το να επιδοθεί σε σεξουαλική δραστηριότητα. Οι φοιτητές επίσης αξιολογούσαν αυτή την επιβράβευση υψηλότερα από το να κερδίσουν χρήματα, να πιουν αλκοόλ ή να δουν τον καλύτερό τους φίλο. Διερευνώντας περισσότερο οι επιστήμονες ζήτησαν από τους φοιτητές να αξιολογήσουν το πόσο ήθελαν καθεμιά από αυτές τις ανταμοιβές καθώς και την ευχαρίστηση που λάμβαναν από αυτές. Το να θέλει κάποιος κάτι περισσότερο από ό,τι του αρέσει θεωρείται ένδειξη εθισμού. Σε όλες τις περιπτώσεις η ανταμοιβή «τούς άρεσε» περισσότερο από ό,τι «την ήθελαν», αλλά η διαφορά ανάμεσα στα δύο ήταν μικρότερη σε ανταμοιβές που πρόσφεραν ενίσχυση της αυτοπεποίθησης.

Γεγονός ή προκατάληψη;Η εικόνα δεν είναι ωστόσο τόσο απλή. Ο Μαρκ Λίρι, κοινωνικός ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ του Ντάραμ της Βόρειας Καρολίνας, προειδοποιεί ότι τα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα δεν είναι τόσο ελιτίστικα όσο ήταν τη δεκαετία του 1960 και άρα το δημογραφικό προφίλ των φοιτητών έχει αλλάξει καθιστώντας τις παλαιότερες και τις σημερινές ομάδες φοιτητών μη απόλυτα συγκρίσιμες. «Δεν γνωρίζουμε αν αυτή είναι μια πραγματική αλλαγή ή αν έχει να κάνει με μια αλλαγή των ανθρώπων που εξετάζονται»λέει.Πράγματι, η Κάλι Τρεζνιέφσκι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις ανέλυσε μια μελέτη 400.000 μαθητών γυμνασίου που διεξάγεται τα τελευταία 30 χρόνια, από το 1976, και δεν βρήκε στοιχεία για αύξηση του εγωισμού σε αυτή την ελαφρώς νεαρότερη ομάδα. «Οι βαθμολογίες στην αυτοεκτίμησση δεν έχουν αλλάξει καθόλου» λέει. Υποπτεύεται ότι ορισμένοι ψυχολόγοι, κυρίως μιας μεγαλύτερης ηλικίας, διακατέχονται από μια πανάρχαια προκατάληψη. «Επικρίνουμε την επόμενη γενιά. Αυτό ακριβώς κάνουμε» τονίζει. Είναι πιθανόν, υποστηρίζει, όλοι και όχι μόνο η Γενιά Υ, να έχουμε σταδιακά γίνει πιο εγωκεντρικοί – καθώς όμως τα στοιχεία είναι περιορισμένα στις άλλες ηλικιακές ομάδες, είναι δύσκολο να εξετάσει αυτή την ιδέα της.

Η «Γενναιόδωρη Γενιά»;

Ακόμη πιο επιφυλακτικός είναι ο Τζέφρι Αρνέτ, ψυχολόγος ο οποίος μελετά την εφηβεία στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ της Μασαχουσέτης. Επισημαίνει ότι σήμερα οι νέοι προσφέρουν εθελοντική δουλειά σε φιλανθρωπικά έργα σε μεγαλύτερους αριθμούς από ποτέ και ότι ενδιαφέρονται περισσότερο για τις κοινωνικές ανισότητες από ό,τι ενδιαφέρονταν οι γονείς τους. Φθάνει μάλιστα ως το σημείο να ονομάζει τη Γενιά Υ «Γενναιόδωρη Γενιά».Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι έχει σημειωθεί μια πραγματική αύξηση της αυτοεκτίμησης – τουλάχιστον στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου το φαινόμενο έχει μελετηθεί περισσότερο. Το ερώτημα του αν αυτό αποτελεί πρόβλημα παραμένει ανοιχτό. Οταν ο αμερικανός ψυχολόγος Γουίλιαμ Τζέιμς επινόησε τον όρο «αυτοεκτίμηση» τη δεκαετία του 1890, τον είχε προσδιορίσει ως τον λόγο των επιτυχιών ενός ατόμου προς τις «φιλοδοξίες» ή τους στόχους του. Με άλλα λόγια, η αυτοεκτίμηση είναι ένα υποκειμενικό μέτρο της αξίας του καθενός που αυξάνεται καθώς επιτυγχάνει τους στόχους του. Αυτό ταιριάζει με τον ορισμό που δίνει το λεξικό: «Ο σεβασμός ή η ευνοϊκή άποψη κάποιου για τον εαυτό του». Τι το κακό μπορεί να υπάρχει σε αυτό;

Ματαιοδοξία και ναρκισσισμός

Στις ημέρες μας, παρ’ όλα αυτά, η αυτοεκτίμηση έχει αποκτήσει ένα δεύτερο νόημα: «Μια αδικαιολόγητα καλή γνώμη κάποιου για τον εαυτό του, ματαιοδοξία». Αυτός είναι ο ορισμός που ταιριάζει καλύτερα στη Γενιά Υ, σύμφωνα με την κυρία Τουένγκι. Και αυτή είναι η πηγή του προβλήματος. Κατ’ αρχάς, τα παραφουσκωμένα εγώ δημιουργούν σε πολλά νεαρά άτομα μη ρεαλιστικές προσδοκίες και η ανικανότητά τους να τις εκπληρώσουν μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη. Δεν είναι σύμπτωση, λέει, ότι το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών στην Ατλάντα της Τζόρτζια ανέφερε τον περασμένο Οκτώβριο πως ένας στους εννέα Αμερικανούς άνω των 12 ετών παίρνει αυτή τη στιγμή αντικαταθλιπτικά – αριθμός τετραπλάσιος από το αντίστοιχο ποσοστό στα τέλη της δεκαετίας του 1980.Η κυρία Τουένγκι βλέπει ένα άλλο δείγμα επικίνδυνα διογκωμένης αυτοεκτίμησης στα αυξανόμενα επίπεδα του ναρκισσισμού. Διαπίστωσε ότι διπλάσιοι φοιτητές είχαν υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού το 2006 σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Οι νάρκισσοι τείνουν να μην ανέχονται την κριτική και έχουν ροπή προς την εξαπάτηση και την επιθετικότητα. «Αυτοί είναι οι άνθρωποι που έρχονται στο γραφείο σου και κάνουν ολόκληρο καβγά για έναν βαθμό» λέει. Επίσης ανησυχούν περισσότερο για την εξωτερική τους εμφάνιση και, όπως τονίζει, οι Αμερικανοί καταφεύγουν στην πλαστική χειρουργική σε μεγαλύτερους αριθμούς από ποτέ. Στο τελευταίο της βιβλίο, «The Narcissism Epidemic», το οποίο έχει γράψει μαζί με τον Γ. Κιθ Κάμπελ (Free Press, 2009), αφηγείται ανέκδοτα για ανθρώπους που προσέλαβαν δήθεν παπαράτσι για να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι είναι διάσημοι ή αγόρασαν τεράστια σπίτια με δάνεια ως απόδειξη του αμερικανικού παραφουσκωμένου εγώ.

Εγώ και στη… μουσική

«Το έχουμε παρακάνει με τον ατομισμό» λέει η κυρία Τουένγκι και αυτό αντανακλάται και στην ποπ κουλτούρα. Μαζί με τον ψυχολόγο Νέιθαν Ντε Βαλ και άλλους ερευνητές κατέγραψαν μια αύξηση της χρήσης της λέξης «εγώ» στους στίχους των αμερικανικών ποπ επιτυχιών από το 1980 ως το 2007. Ταυτοχρόνως η συχνότητα λέξεων που σχετίζονται με άλλους ανθρώπους, με την κοινωνική αλληλεπίδραση και τα θετικά συναισθήματα έχει μειωθεί. Η κυρία Τουένγκι θεωρεί υπεύθυνους τέσσερις παράγοντες: τις αλλαγές στη συμπεριφορά των γονέων, τη λατρεία της διασημότητας, το Διαδίκτυο και τον εύκολο δανεισμό. «Ολοι αυτοί οι παράγοντες επιτρέπουν στους ανθρώπους να έχουν μια διογκωμένη αίσθηση του εαυτού τους, στην οποία το φαίνεσθαι της επίδοσης είναι πιο σημαντικό από αυτή καθαυτή την επίδοση» λέει.Αλλοι κατηγορούν το κίνημα της αυτοεκτίμησης που ξεκίνησε στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του 1980. Δυστυχώς, λέει ο κ. Λίρι, το κίνημα γεννήθηκε από μια παρανόηση. Μελέτες είχαν δείξει έναν συσχετισμό ανάμεσα στην υψηλή αυτοεκτίμηση και στις θετικές εξελίξεις στη ζωή. «Ο κόσμος βιάστηκε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αυτοεκτίμηση ήταν η αιτία αυτών των άλλων πραγμάτων αλλά δεν είναι» λέει. Υστερα από τρεις δεκαετίες και πολλά προγράμματα ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης επικρατεί η άποψη ότι ο καλύτερος τρόπος να αναθρέψει κάποιος τα παιδιά του είναι να οικοδομήσει την αυτοεκτίμησή τους μέσα από συνεχείς επαίνους και θετικές αναδράσεις. Τα στοιχεία είναι όμως είναι ασαφή, στην καλύτερη περίπτωση.

Μειωμένη αντοχή στις δυσκολίες

Το 2003 μια ομάδα με επικεφαλής τον Ρόι Μπαουμάιστερ του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Φλόριδας στο Ταλαχάσι διεξήγαγε μια μετα-ανάλυση των προηγούμενων ερευνών. Η εικόνα που αναδείχθηκε ήταν σύνθετη. Διαπίστωσαν ότι η υψηλή αυτοεκτίμηση σχετιζόταν γενικά με πιο χαρούμενη διάθεση και ανάληψη πρωτοβουλίας, ενώ η χαμηλή αυτοεκτίμηση συνδεόταν με κατάθλιψη. Παρ’ όλα αυτά, αντίθετα με το αναμενόμενο, τα άτομα με υψηλή αυτοεκτίμηση καταθλίβονταν περισσότερο σε στιγμές στρες, ενώ εκείνα που είχαν χαμηλή αυτοεκτίμηση έδειχναν μεγαλύτερη αντοχή όταν έρχονταν αντιμέτωπα με τα σκαμπανεβάσματα της ζωής. Φάνηκε επίσης ότι η προσπάθεια ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης των μαθητών δεν βελτίωνε τις επιδόσεις τους στα μαθήματα και μπορούσε μερικές φορές να είναι αντιπαραγωγική. Η υψηλή αυτοεκτίμηση φάνηκε να προστατεύει τα κορίτσια από τα νταηλίκια, δεν εμπόδιζε όμως τα παιδιά να καπνίσουν, να πιουν, να πάρουν ναρκωτικά ή να κάνουν σεξ – αντιθέτως, τα ωθούσε στο να δοκιμάσουν αυτά τα πράγματα. Οι καλές επιδόσεις στην εργασία σχετίζονταν μερικές φορές με την υψηλή αυτοεκτίμηση, ο συσχετισμός όμως ήταν ευμετάβλητος και η σχέση της αιτιότητας ασαφής. Η αυτοεκτίμηση δεν μπορούσε να προβλέψει ούτε την ποιότητα ούτε τη διάρκεια των σχέσεων. Η γενική εικόνα ήταν τόσο συγκεχυμένη ώστε ο κ. Μπαουμάιστερ και η ομάδα του θεώρησαν ότι δεν μπορούν να εγκρίνουν προγράμματα για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης.Σήμερα οι ψυχολόγοι συμφωνούν στο ότι η υψηλή αυτοεκτίμηση αποτελεί συχνότερα τη συνέπεια θετικών γεγονότων στη ζωή παρά την αιτία τους – ένα μήνυμα το οποίο ακόμη δεν έχει περάσει σε γονείς και δασκάλους. Ο κ. Λίρι φθάνει ως το σημείο να διαβεβαιώνει ότι η αυτοεκτίμηση που ενισχύεται με τεχνητό τρόπο, χωρίς αναφορά σε επιτεύγματα, δεν έχει καμία εγγενή αξία. Εν τω μεταξύ ο εκπαιδευτικός ψυχολόγος Χέρμπερτ Μαρς του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης υποστηρίζει ότι θα πρέπει να σκεφτόμαστε την αυτοεκτίμηση ως ένα τμήμα της ευρύτερης έννοιας ενός πράγματος που ονομάζεται αυτοαντίληψη και το οποίο περιλαμβάνει επίσης τις απόψεις που έχει κάποιος για την εθνοτική και μορφωτική του ταυτότητα, καθώς και για το φύλο του. Πιστεύει ότι η καλή αυτοαντίληψη και η υψηλή εκπαιδευτική απόδοση αποτελούν την αιτία και το αποτέλεσμα η μια της άλλης. «Αυτό είναι που κάνει τόσο δύσκολη τη δουλειά των δασκάλων» λέει. «Δεν πρέπει μόνο να διδάξουν δεξιότητες, πρέπει επίσης να οικοδομήσουν την πίστη των παιδιών στον εαυτό τους και μετά να συνδέσουν αυτά τα δύο».

Πιο σημαντικός ο αυτοέλεγχος

Ο κ. Μπαουμάιστερ υποστηρίζει ότι, αντί να «χτίζουμε» το εγώ των παιδιών, θα πρέπει να οικοδομήσουμε τον αυτοέλεγχό τους. Στο καινούργιο βιβλίο του «Willpower: Rediscovering Our Greatest Strength» (Allen Lane, 2012) παρουσιάζει στοιχεία υπέρ του ότι η δύναμη της θέλησης και όχι η αυτοεκτίμηση είναι το απαραίτητο συστατικό για μια επιτυχημένη ζωή. Υποστηρίζει ότι τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους και να επιμένουν σε δύσκολα έργα ώστε να μπορέσουν να επιτύχουν τους στόχους τους, κάτι το οποίο θα ενισχύσει με φυσικό τρόπο την αυτοεκτίμησή τους. Οι γονείς και οι δάσκαλοι μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της αυτοπειθαρχίας ενθαρρύνοντας τα παιδιά να αποκτήσουν καλές συνήθειες. Και αντί να τους παρέχουν διαρκή και επομένως ανούσιο έπαινο, θα πρέπει να ενθαρρύνουν τα πραγματικά επιτεύγματα. Αν η προσέγγιση του κ. Μπαουμάιστερ φαίνεται υπερβολικά αυστηρή, ο κ. Λίρι είναι πιο πραγματιστής. Το μήνυμα που θα πρέπει να στέλνουν οι γονείς στα παιδιά τους, λέει, είναι ότι τα αγαπούν ακόμη και αν δεν είναι τέλεια και ότι μπορούν να βελτιωθούν. «Δώστε τους ειλικρινή πληροφόρηση»επισημαίνει. «Και πάνω από όλα, μη λέτε στο παιδί σας ότι είναι το καλύτερο παιδί του κόσμου γιατί κανένα δεν είναι».

Στροφή προς τους άλλους

Η υπερβολική αυτοεκτίμηση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, το ίδιο όμως ισχύει και για τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Στην εφηβεία τα παιδιά γίνονται ευάλωτα καθώς ο «συμπαγής» εγωκεντρισμός που έχουν στα πρώτα τους χρόνια αρχίζει γρήγορα να αποκτά ρωγμές. Στα κορίτσια η πτώση της αυτοεκτίμησης είναι μεγαλύτερη από ό,τι στα αγόρια, και στα δυο φύλα όμως η αλλαγή είναι μόνιμη. Επίσης σε αυτές τις ηλικίες η αυτοεκτίμηση μπορεί να είναι υψηλή αλλά ταυτόχρονα ασταθής, να καταποντίζεται με την πρώτη κριτική.Οι γονείς φυσικά θέλουν να προστατεύσουν το παιδί τους σε αυτή την κρίσιμη ηλικία, όμως το να το στολίζουν με αβάσιμους επαίνους δεν είναι η λύση. Μια καλύτερη τακτική είναι να ενθαρρύνουν τα παιδιά να σκέφτονται τους άλλους. Μια από τις πολλές μελέτες που δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση έγινε από την Τζένιφερ Κρόκερ και την Εϊμι Κανεβέλο του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο στο Κολόμπους, σε περίπου 200 ζεύγη φοιτητών. Διαπίστωσαν ότι όσοι προσπάθησαν να ενισχύσουν την αυτοεκτίμησή τους βάζοντας τον ή την συγκάτοικό τους να τους αναγνωρίσει τα καλά σημεία τους απέτυχαν: τόσο η αυτοεκτίμηση των ίδιων όσο και η γνώμη των συγκατοίκων τους για εκείνους μειώθηκαν μέσα στους τρεις μήνες που διήρκεσε το πείραμα. «Εκείνο που πραγματικά λειτούργησε ήταν το να δείχνουν έμπρακτα ότι ενδιαφέρονται πραγματικά για τον συγκάτοικό τους» λέει η κυρία Κρόκερ.

πηγή: http://www.tovima.gr/science/article/?aid=476130

Πηγή: antifono.gr

Τι να κάνω για να διαβάζει το παιδί μου; Συμβουλές για γονείς

14 Οκτωβρίου, 2012 — vatopaidifriend4

Μια από τις πιο συχνές αιτίες διένεξης ανάμεσα σε γονείς και παιδιά είναι το διάβασμα για την επόμενη μέρα. Υπάρχουν βέβαια και παιδιά που μελετούν πρόθυμα τα μαθήματά τους, οπότε σ’ αυτή την περίπτωση τα πράγματα είναι αρκετά εύκολα για τους γονείς. Τι γίνεται όμως όταν το αγγελούδι μας αρνείται πεισματικά να συνεργαστεί και νοιώθουμε την υπομονή μας να εξαντλείται

μη ξέροντας τι άλλο να δοκιμάσουμε;

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει ένας γονιός για να βοηθήσει το παιδί του να γίνει πιο υπεύθυνο και να ανταποκρίνεται καλύτερα στις σχολικές του υποχρεώσεις.

Επειδή όμως «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός» είναι σημαντικό να κάνουμε μια καλή αρχή απ’ την πρώτη δημοτικού. Ωστόσο, ακόμη κι αν αυτό δεν έχει συμβεί, ποτέ δεν είναι πολύ αργά.

Το πρώτο πράγμα που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να μάθουν στα παιδιά τους πώς να οργανώνουν το διάβασμά τους. Οργάνωση όμως δεν σημαίνει μόνο πίνακες με χρονοδιαγράμματα. Όλη η οικογένεια χρειάζεται να μπει σ’ ένα σχετικό πρόγραμμα. Να υπάρχει, για παράδειγμα, συγκεκριμένη ώρα φαγητού και τα υπόλοιπα μέλη να σέβονται τις ώρες που το παιδί διαβάζει αφήνοντάς το ανενόχλητο. Για να το επιτύχουμε αυτό χρειάζεται να ορίσουμε έναν σταθερό χώρο διαβάσματος.

Το δωμάτιο του παιδιού και συγκεκριμένα το γραφείο του είναι ο ιδανικός χώρος για τον σκοπό αυτό, καθώς εκεί μπορεί να απλώσει όλα τα βιβλία και τις σημειώσεις του και να κλείσει την πόρτα του περιορίζοντας έτσι τα ερεθίσματα που του αποσπούν την προσοχή. Αν πάλι παρατηρήσουμε ότι η προσοχή του διασπάται εύκολα, καλό είναι να τοποθετήσουμε το γραφείο του μακριά από το παράθυρο. Πέρα όμως από τον χώρο, εξίσου σημαντικός είναι και ο χρόνος του διαβάσματος.

Δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να ζητάμε από ένα παιδί να ξεκινάει το διάβασμά του αμέσως μετά το μεσημεριανό φαγητό, πολύ αργά το βράδυ όταν είναι ήδη πολύ κουρασμένο ή την ώρα που προβάλλεται η αγαπημένη του εκπομπή στην τηλεόραση.

Γι’ αυτό λοιπόν, θα πρέπει από πριν να έχουμε συζητήσει μαζί του και να έχουμε συμφωνήσει σε μια σταθερή ώρα που όλοι θεωρούμε κατάλληλη για να ξεκινά το διάβασμά του. Σε ότι αφορά τώρα τη διάρκεια, η πολύωρη μελέτη δεν είναι απαραίτητα και πιο αποδοτική, καθώς δεν εξασφαλίζει τη συγκέντρωση.

Ο βαθμός συγκέντρωσης ενισχύεται με συχνά και σύντομα διαλείμματα. Επίσης είναι σημαντικό, αμέσως μόλις το παιδί ολοκληρώνει το διάβασμά του, να ακολουθεί μια επιβράβευση (π.χ. να του επιτρέψουμε να παίξει με τους φίλους του ή με το αγαπημένο του παιχνίδι). Στην περίπτωση πάντως που περιμένει την τελευταία στιγμή για να κάνει τα μαθήματά του, καλό είναι να παραμείνουμε αμέτοχοι.

Παράλληλα, μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά μας και κάποιες τεχνικές διαβάσματος, όπως π.χ. να μελετούν τα πιο δύσκολα ή βαρετά μαθήματα στην αρχή που είναι πιο ξεκούραστα, να αποφεύγουν την «παπαγαλία» και να κάνουν ανακεφαλαίωση. Μπορούμε να τους δείξουμε πώς να υπογραμμίζουν τα κύρια σημεία ενός κειμένου, να εντοπίζουν τις «λέξεις – κλειδιά» ή να γράφουν έναν δικό τους τίτλο δίπλα σε κάθε παράγραφο, ώστε να ενισχύουν έτσι την οπτική τους μνήμη και να συγκρατούν ευκολότερα τις πληροφορίες.

Συγχρόνως όμως, είναι αναγκαίο οι γονείς να καταλάβουν ότι τα παιδιά θα πρέπει προοδευτικά να μάθουν να οργανώνουν μόνα τους το διάβασμά τους, να είναι δηλαδή αυτόνομα. Δεν «διαβάζουμε» όλοι μαζί τα μαθήματα της επόμενης ημέρας! Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το διάβασμα είναι ευθύνη του ίδιου του παιδιού, γιατί έτσι ενισχύουμε την αίσθηση της υπευθυνότητάς του.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το αφήνουμε στη μοίρα του, αλλά ότι παρεμβαίνουμε μόνο όπου αυτό χρειάζεται, ανάλογα πάντα με την ηλικία του. Για παράδειγμα, βοηθούμε περισσότερο στην πρώτη δημοτικού, αλλά δεν στεκόμαστε με τον ίδιο τρόπο κοντά του στην τετάρτη δημοτικού, όπου περιμένουμε να είναι πιο αυτόνομο.

Στην περίπτωση τώρα που το παιδί αρνείται επίμονα να διαβάσει, μπορούμε να το αφήσουμε μια φορά να πάει αδιάβαστο, ώστε να έρθει αντιμέτωπο με τις συνέπειες της αμέλειάς του. Μια τέτοια ενέργεια βέβαια προϋποθέτει ότι θα ενημερώσουμε τον δάσκαλο, εξηγώντας του τι κάναμε και γιατί. Γενικότερα άλλωστε, η καλή σχέση και η συνεργασία με τον δάσκαλο είναι πολύ σημαντική για την πρόοδο του παιδιού μας.

Το πιο σημαντικό απ’ όλα όμως είναι η στάση των ίδιων των γονιών απέναντι στο διάβασμα. Αντί να βλέπουμε τηλεόραση την ώρα που ζητάμε απ’ το παιδί μας να διαβάσει, ας την κλείσουμε κι ας διαβάσουμε κι εμείς κάτι, ένα λογοτεχνικό, μια εφημερίδα ή ένα περιοδικό.

Μπορούμε να του μάθουμε να αγαπά το διάβασμα αγοράζοντας του από μικρή ηλικία παραμύθια ή λογοτεχνικά βιβλία, ώστε να συνδυάσει το διάβασμα με κάτι ευχάριστο. Το βιβλία αυτά όμως θα πρέπει να τα επιλέγει το ίδιο το παιδί με βάση τα δικά του ενδιαφέροντα. Μια καλή ιδέα θα ήταν να επισκεφτούμε μαζί ένα βιβλιοπωλείο ή μια έκθεση βιβλίου, όπου θα μπορεί να επιλέξει κάτι που του αρέσει.

Παράλληλα, ας προσπαθήσουμε να κάνουμε το διάβασμα για το σχολείο όσο γίνεται πιο διασκεδαστικό. Δεν σκίζουμε σελίδες και δεν σβήνουμε με μανία, επειδή το παιδί έκανε κάποιο λάθος ή επειδή δεν μας άρεσαν τα γράμματά του!

Ο στόχος είναι να αγαπήσει το διάβασμα, γι’ αυτό μπορούμε να του διδάξουμε μαθηματικά χρησιμοποιώντας τουβλάκια ή όσπρια, να παροτρύνουμε ένα μικρότερο παιδί να ζωγραφίσει κάτι με βάση αυτό που διάβασε στην ιστορία ή ένα μεγαλύτερο να δοκιμάσει μαζί μας ένα πείραμα που έμαθε στη φυσική ή στη χημεία. Τα παιδιά χρειάζεται να καταλαβαίνουν τη χρησιμότητα όσων διαβάζουν και μπορούμε να τα βοηθήσουμε σ’ αυτό, δίνοντας τους απτά παραδείγματα από την καθημερινή ζωή για το πώς να χρησιμοποιούν όσα μαθαίνουν.

Επιπλέον, είναι σημαντικό οι γονείς να μην μεταφέρουν το δικό τους άγχος για το σχολείο στα παιδιά και να μην έχουν υπερβολικά υψηλές προσδοκίες. Καλός μαθητής δεν είναι μόνο ο πρώτος. Δεν μπορούμε και δεν χρειάζεται να είμαστε όλοι πρώτοι ή τέλειοι. Τα «κηρύγματα», οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί και οι συγκρίσεις με τα άλλα παιδιά ή τα αδέρφια δεν βοηθούν.

Χρειάζεται να επιβραβεύουμε την προσπάθεια άσχετα από τους βαθμούς, γιατί έτσι ενισχύουμε την αυτοεκτίμηση του παιδιού μας που είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόοδό του, όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στη ζωή του γενικότερα. Πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι στην καθημερινότητα των παιδιών είναι αναγκαία η ύπαρξη ελεύθερου χρόνου για παιχνίδι ή χασομέρι, στοιχεία απαραίτητα για την υγιή ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη και να μην τα υπερφορτώνουμε με δραστηριότητες. Πάνω απ’ όλα έχουν ανάγκη να είναι παιδιά.

Ας απομακρυνθούμε από τον μύθο που λέει ότι όσο πιο καλούς βαθμούς παίρνεις τόσο πιο επιτυχημένος γίνεσαικαι ας αναρωτηθούμε: Θέλoυμε μια καταρρακωμένη προσωπικότητα με καλούς βαθμούς ή μια υγιή προσωπικότητα με μέτριους ή ακόμη και κακούς βαθμούς; Άλλωστε το να μην είναι κανείς καλός μαθητής δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνει και χρήσιμος ή ευτυχισμένος άνθρωπος.

Ειρήνη Κορδερά Παιδοψυχολόγος (MSc) / Ψυχολόγος Υγείας(MSc) Γραφείο: Ιερισσός Χαλκιδικής, Αγίου Νικολάου 13. Πολύγυρος Χαλκιδικής, Καραμανλή 7. Τηλ.: 6978.183.245

Πηγή: e-psychology.gr

Share this: